Applaus voor jezelf op Super Zaterdag

Verkiezingscongressen bij zes partijen, afgelopen weekend. Niet iedereen staat er goed voor, maar ook met een paar zetels kun je invloed krijgen.

Het enthousiasme was soms echt, maar vaker gespeeld. De vijf grootste politieke partijen klapten op Super Saturday, afgelopen weekend, op hun verkiezingscongressen hartstochtelijk voor zichzelf. Maar ze verkeren allemaal tussen hoop en vrees – 72 dagen voor de verkiezingen.

Bij het CDA is er zelfs grote vrees, hoe vaak ook wordt gezegd dat de peilingen maar peilingen zijn. De aloude machtspartij kan wel eens verpulverd worden. Buiten de congreszaal lieten leden zelfs doorschemeren tevreden te zijn als er van de huidige 21 zetels 15 overblijven.

De verkiezingen komen „te snel”, erkende voorzitter Ruth Peetoom. De vernieuwing binnen de partij is ingezet en een ongekend aantal nieuwelingen op de lijst staat te popelen. Maar daar heeft de rest van Nederland nog niet veel van gezien.

„We hebben elkaar weer gevonden”, zei lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma tegen zijn partijgenoten. Buma, zoals hij zich wat pakkender wil laten noemen, probeerde een punt te zetten achter twee roerige jaren. Die werden gekenmerkt door ruzie over de samenwerking met de PVV. „Het nemen van verantwoordelijkheid ging ten koste van onze saamhorigheid.” Maar de wond is diep. Op een toespraak van Maxime Verhagen, toch het meest verantwoordelijk voor het PVV-avontuur, werd opvallend lauw gereageerd.

De andere traditionele machtspartij, de PvdA, staat er minder beroerd voor. In alle toespraken en in de wandelgangen probeerden PvdA’ers een boodschap van hoop uit te dragen, ondanks de barre tijden. De partij wil bruggen slaan tussen bevolkingsgroepen, na twee jaar „rancuneus revanchisme” (Diederik Samsom). Ook hier was het optimisme schijn, althans deels. Grote vrees is dat de SP groter wordt, en dat de PvdA dus zijn dominantie op links verliest. Gevraagd naar wat de PvdA onderscheidt van de SP, kwamen congresgangers moeilijk tot een antwoord.

Hoe anders was het bij de SP. Stel daar een vraag, en je krijgt een helder en optimistisch antwoord. Hoe de partij ervoor staat? „Het is nu onze beurt.” „We staan al zo lang goed in de peilingen; het is echt een trend.” „We kunnen tussen de 15 en 45 zetels uitkomen.” Opvallend: Ton Heerts, de nieuwe voorzitter van de FNV, bezocht de SP, niet de PvdA.

De SP gelooft dat de kans op regeringsdeelname groter dan ooit is. Er werd al voorzichtig gespeculeerd over ministersposten. Senator Tiny Kox naar Buitenlandse Zaken, Emile Roemers running mate Renske Leijten naar VWS of Sociale Zaken. En Roemer zelf wil naar het Torentje. Hij nam in zijn speech uitsluitend VVD-leider Mark Rutte op de korrel. De SP wil namelijk één ding: dat de campagne een tweestrijd met de VVD wordt. Dan worden PvdA en GroenLinks helemaal leeggegeten.

GroenLinks hoopte een moeilijke tijd af te sluiten, met interne kritiek op leider Jolande Sap en de wonderlijke strijd die Tofik Dibi met Sap aanging. Tot opluchting van de top accepteerden de leden het grootste deel van de kandidatenlijst. Nu kunnen we dóór, zei voorzitter Heleen Weening. „Weg van het gedoe, gemopper, afbranden van mensen.”

Bij de ChristenUnie was de stemming opperbest en denkt men met een kleine winst een rol te gaan spelen bij de formatie. Dat zei Marianne Thieme ook, zondag op het congres van de Partij voor de Dieren. „Onze zetels zouden dus doorslaggevend kunnen worden.”

Door het versplinterde electoraat kan inderdaad elke partij na 12 september cruciaal worden.