Zij is beter met geld dan hij...en daar maken ze vaak ruzie over

Anderhalf jaar Geldkwesties: het gaf een aardig inkijkje in het Nederlandse huishoudboekje. Praten over geld doen we niet graag, ruziën des te vaker. Een terugblik bij het afscheid van de rubriek.

Na bijna anderhalf jaar stopt de serie Geldkwesties, waarin stellen vrijuit praatten over hun huishoudboekje. Het is, afgemeten aan de reacties, een geliefde serie bij de lezers van NRC Weekend. Maar zelf meedoen, dat wilde bijna niemand. Reden waarom we er na bijna zeventig afleveringen mee ophouden.

Bij het zoeken naar stellen viel snel op: praten over geld is voor veel mensen intiemer dan praten over seks. Algemene uitspraken, dat lukt nog wel. Maar precies vertellen wat er elke maand binnenkomt en wat er uitgaat, bleek voor de meeste mensen die we benaderden een brug te ver. Al snel viel op: hoe meer geld, hoe minder makkelijk er over wordt gepraat.

„Praten over geld is een taboe”, bevestigt Annemarie Koop van het Nibud, het instituut voor budgetvoorlichting. „Tot op zekere hoogte vertellen mensen wel graag over hun hypotheek, of over de vakantie, maar zodra het over hun eigen inkomen gaat, slaan ze dicht.”

Onderzoek van het Nibud toont dit haarfijn aan: ruim de helft van alle Nederlanders praat liever niet over geld. Jammer, vindt Koop, want geld is tegelijkertijd een bron van conflicten. De helft van alle stellen heeft er soms onenigheid over, 15 procent zelfs vaak. Reden van de onenigheid is in 48 procent van de gevallen ‘het bestedingspatroon van de partner’. Een kwart van de stellen heeft onenigheid over wie wat betaalt.

De stellen die werden geïnterviewd voor Geldkwesties waren vaak opvallend eensgezind: of beide partners leven zuinig en geldbewust, of beide laten hun geld – of ze er nu veel van hebben of niet – vrolijk rollen.

Conflicten waren er uiteraard ook: de één (meestal zij) is zuinig en de ander (meestal hij) is volstrekt ongeïnteresseerd in geld. Zoals Ans Konings en Ed Valk, vorig jaar april in Geldkwesties. Zij leende haar boeken bij de bieb, hij kocht ze liever in de boekhandel. En die keer dat hij een nieuwe motor wilde en zij dat geld liever in een nieuwe keuken stak, hadden ze „een avond discussie”. „Koken op butagas ging prima en je leeft maar één keer”, zei Ed. En dus werd het de motor in plaats van de keuken.

Dit voorbeeld spoort aardig met andere recente cijfers van het Nibud. Kort samengevat: mannen houden zich minder met geld bezig dan vrouwen. Vrouwen plannen hun uitgaven en letten op aanbiedingen, mannen zijn meer op de korte termijn gericht en hebben moeite met de planning van hun geldzaken. Daarentegen komen mannen minder snel in de verleiding om zomaar spullen te kopen, terwijl vrouwen sneller zwichten voor een impulsaankoop. Vervolgens wordt daar vaak keihard over gelogen: bijna een op de drie vrouwen (29 procent) heeft wel eens een ‘geldgeheim’ voor haar partner. Daarbij geldt: hoe hoger het gezamenlijke inkomen, hoe minder er gelogen wordt.

De grootverdieners in zeventig afleveringen Geldkwesties waren journalist Frènk van der Linden (150.000 tot 200.000 euro bruto per jaar) en zijn vrouw Annet de Groot (2.158 euro netto per maand). Ook burgemeester Peter Rehwinkel van Groningen en zijn partner, verslaggever Michel Zeegelaar, verdienden ruim boven het gemiddelde met respectievelijk 9.692 euro en 4.336 euro bruto per maand.

Willem en Jannie Dijkstra (zie de foto hiernaast) moeten elke maand rond zien te komen van heel wat minder: hun AOW en aanvullend pensioen levert totaal 1.575 euro netto op.

Dat is nog altijd meer dan wat Anouk Steenaart en Binnert Stek (destijds 19 en 21 jaar) samen verdienen. Het jongste stel in de serie kwam rond van 1.400 euro per maand, waarvan ook voor Binnerts zoontje gezorgd moest worden. Zelf had hij 6 euro zakgeld per week voor „lekkere dingen”, zoals bier en chips. Op hun aflevering ontving de krant de meeste reacties. Vooral van mensen die hen geld wilden geven voor een sinterklaascadeautje.

De oudste deelnemers waren Jan Berlie en Annie Berlie-Gordijn (98 en 89 jaar). Vanwege haar beginnende dementie leefden ze samen in een woonzorgcentrum. De Maastrichtse chic sijpelde nog door haar zinnen heen: „Als een jongen je mee uitneemt, moet hij ook voor je betalen. Dat is toch usance?”

    • Anne Dohmen
    • Patricia Veldhuis