Miljardair die vooral veel zaken met zichzelf doet

Hij is de rijkste man ter wereld en heeft naast een groot zakenimperium ook een eigen museum. Wie is Carlos Slim, de man die de toekomst van KPN in handen heeft?

Carlos Slim Foto Reuters

De toegang is gratis tot het Museo Soumaya in Mexico-Stad, het museum met de grootste collectie Rodins buiten Frankrijk en de meeste oude Mexicaanse munten ter wereld. Een cadeautje aan het volk van Carlos Slim Helú, de rijkste man van het Mexico en daarbuiten. Op zes verdiepingen staat de kunstverzameling uitgestald van zijn in 1999 overleden vrouw, naar wie hij het museum heeft genoemd.

Pal naast het museum staat het nieuwe glazen hoofdkantoor van Slims bedrijvenimperium, de bron van de miljoenen die Soumaya uitgaf aan haar collectie Miro’s, Dali’s en Diego Rivera’s. Geld dat niet op kon: anno 2012 heeft Slim een geschat vermogen van 69 miljard dollar. Het maakt hem volgens het Amerikaanse zakenblad Forbes al jaren de rijkste mens op aarde.

De oplettende bezoeker kan in het Museo Soumaya minstens zoveel leren over het geheim achter de rijkdom van de familie Slim als over de Mexicaanse en Europese kunstgeschiedenis. Kijk langs de schilderijen en ontdek hoe het Mexicaanse telefoniebedrijf América Móvil, gecontroleerd door Slim, is uitgegroeid tot mondiaal telecomconcern, dat in de afgelopen weken middels een minicoup een substantieel belang wist te vergaren in het Nederlandse KPN.

De oorsprong van het succes wordt aangestipt op de bovenste verdieping van het museum, in grote letters vernoemd naar Julián Slim Haddad en Doña Linda Helú, de ouders van Carlos. Zij leerden hem als klein jongetje de spaarzaamheid, efficiëntie en discipline waarmee de nu 72-jarige Slim een imperium heeft opgebouwd van meer dan tweehonderd bedrijven.

Julián Slim, geboren in Libanon als Khalil Slim Haddad, reisde in 1902 als veertienjarige jongen zijn broers achterna naar Mexico en begon met een van hen de kruidenierszaak ‘La Estrella del Oriente’, De Ster van het Oosten. De winkel vormde het begin van het fortuin van de familie, maar nog belangrijker waren de zakelijke adviezen die Slim senior later doorgaf aan zijn zes kinderen. De voornaamste: bloed is dikker dan water.

Carlos Slim past die les nog altijd toe bij alles wat hij onderneemt. Het vorig jaar geopende Museo Soumaya liet hij ontwerpen door de Mexicaanse architect Fernando Romero, een van zijn drie schoonzoons.

Slims enorme conglomeraat wordt op dezelfde manier samengehouden door familiebanden. América Móvil staat onder leiding van Daniel Hajj Aboumrad, een andere schoonzoon. Twee van zijn zoons – Slim heeft net als zijn ouders zes kinderen – zitten in het bestuur. De oudste, Carlos junior, gaf ook leiding aan Telmex, het andere grote telefoniebedrijf van de familie.

Alle kinderen van Slim en veel andere familieleden bekleden belangrijke posities in de vele takken van het Slim imperium dat geïncorporeerd is in de Grupo Carso – een samentrekking van Carlos en Soumaya. Ooit beschreef de multimiljardair aan een journalist hoe zijn vader liet zien dat een tandenstoker makkelijk breekt, maar niet als je een bosje bij elkaar houdt. De kracht van familie.

De belangrijkste persoon achter het succes van Slim is géén bloedverwant: Carlos Salinas de Gortari. In 1990 verkocht de toenmalig president van Mexico staatsbedrijf Telmex aan Slim. In ruil voor de aanleg van nieuwe telefoonlijnen kreeg Slim voor zes jaar het alleenrecht op gesprekken over lange afstand.

De tweede toezegging van president Salinas werd Slims grootste klapper. In de Telmex-deal kreeg hij een landelijke licentie voor mobiele telefoons, in die tijd zeldzame apparaten. Ruim twintig jaar later is die tak, América Móvil, een mondiaal miljardenconcern. Sinds eind vorig jaar is het eveneens beursgenoteerde Telmex weer de facto een dochtermaatschappij van América Móvil.

Anders dan andere Mexicaanse oligarchen is Slim verstandig omgegaan met de rijkdom die hij cadeau kreeg. Hij volgde de tweede regel van zijn vader: houd het geld altijd binnen het bedrijf. Anders verdampt het.

Slim voegt daarom steeds meer ondernemingen toe aan zijn imperium. Het zijn er zoveel dat hij er een winkelcentrum mee kan vullen, zoals hij heeft gedaan naast het Museum Soumaya. In het Plaza Carso zit onder meer een filiaal van Inbursa, een van Mexico’s grootste banken, Sanborns (restaurants en warenhuizen), Sears (kleding) en Mixup (muziek). Plus, natuurlijk, een winkel van Telmex.

Boven het winkelcentrum zitten de nieuwe hoofdkantoren van Telmex en tientallen andere Slim-bedrijven. Op het terrein, dat meerdere blokken beslaat, zijn ook appartementen, een theater en negenduizend parkeerplaatsen. De ondernemingen van Slim doen onderling veel zaken: het geld blijft in de familie .

Dit geldt ook voor het museum. De 16.000 zeshoekige futuristische tegels op de gevel werden geleverd door Slims Grupo Aluminio. In de aula zorgt Telmex voor digitaal kunstonderwijs. Sanborns verkoopt de koffie in het restaurant in de kelder en beheert de museumwinkel – waar lovende biografieën over Slim worden verkocht.

Buiten regent het en de museumwinkel heeft geen paraplu’s. Geen zorgen, zegt de verkoper: vanuit de parkeerkelder van het museum neemt u een roltrap naar Plaza Carso, het winkelcentrum. „Ga naar rechts en u vindt een grote winkel van Sanborns. Zonder dat u nat wordt.”

    • Ykje Vriesinga