Kind, je lost je hersens op

Het kost moeite, maar het kan: je kinderen niet laten drinken, ontdekte Annemiek Coremans.

Uit onderzoek is bekend dat mensen die meer dan 25 glazen alcohol per week drinken hersenschade oplopen. Bij jongeren treedt onomkeerbare hersenschade al bij een veel lagere alcoholconsumptie op, omdat hun hersenen tot het 24ste levensjaar groeien en differentiëren. Kinderen die drinken, lopen het risico in hun verdere leven last te krijgen bij het nemen van complexe beslissingen en het plannen van werkzaamheden, aldus neurobioloog Guus Smit van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Hoeveel drinken ze werkelijk? Een meisje van zeventien jaar zakte op een feestje in elkaar. Er brak paniek uit onder de omstanders: ze had ‘maar’ vier glazen wijn gedronken. Op de spoedeisende hulp bleek het alcoholpromillage 2,4 te zijn. Een sommetje leert dat dit overeenkomt met 875 ml wijn. De wijn bleek in plastic bekertjes te zijn geserveerd en er was weinig eetbaars aanwezig. Dit versnelde de opname van alcohol.

Statistieken tonen duidelijk dat het alcoholgebruik toeneemt. Er wordt eerder begonnen en er wordt per keer meer gedronken. De mixdrankjes maken alcohol ook populair bij meisjes, doordat de alcoholsmaak wordt verdoezeld. Bovendien experimenteren jongeren met sterk alcoholische drank, zoals Goldstrike (50 procent).

Alcohol is alomtegenwoordig. Alcohol ‘hoort’ bij het eten, is een goed slaapmutsje, mag na het werk, past bij een feestje, troost bij verdriet, maakt een deal ‘rond’, helpt om een beetje losser te worden, ontspant bij stress en is een passend geschenk voor wie zo gauw niets anders kan bedenken. Een alcoholvrije omgeving is illusoir, maar het voorbeeld dat een kind van zijn ouders krijgt, kan niet worden overschat. Ouders die iedere dag alcohol nuttigen, conformeren zich aan de tolerante maatschappelijke normen en miskennen de gezondheidrisico’s die dit gebruik met zich meebrengt. Het is belangrijk dat het denken hierover op tijd begint, ruim voordat kinderen naar de middelbare school gaan.

Tot mijn verbazing zijn mijn man en ik in staat gebleken vier kinderen op te voeden die tot na hun achttiende verjaardag nauwelijks alcohol gebruiken. Hiervoor was het nodig ons eigen alcoholgebruik fors terug te brengen. Wij drinken alleen nog maar op een feestje en spreken dan af wie de bob is, maar dan ben je er nog niet. De puber moet zich handhaven op feestjes waar de rest van het gezelschap na 23.00 uur laveloos over het meubilair hangt en tijdens een avondje stappen met vrienden die er alles aan doen om zo snel mogelijk dronken te worden en geen verstandig woord meer kunnen uitbrengen.

Wij hebben alle registers opengetrokken om onze kinderen weerbaar te maken. De argumenten waren onderhevig aan inflatie. ‘Ga nou maar gewoon door met de cola’, ‘jullie halen voldoendes voor je proefwerken’, ‘gaan over’, ‘slagen voor je examens’, ‘kunnen op voor directeur bij Shell te midden van leeftijdgenoten die hun hersens in de alcohol aan het oplossen zijn’. Geen middel werd geschuwd in deze veldslag. We hebben ze smoezen aan de hand gedaan: ‘ik gebruik medicijnen’ en ‘ik moet rijden’.

Op hun verzoek zeiden wij dat iets niet mocht (en waren wij de zwartepiet) of werden eindtijden van feestjes vervroegd. Bij ons werd consequent geen alcohol geschonken tot aan het eindexamenfeest en toen alleen bier en wijn, geen breezers of mixdrankjes. Uitgaan zonder alcohol is minder leuk en in plaats daarvan werd de avond doorgebracht met vrienden thuis. Om dat leuk te houden, is er zelfs een poolbiljart met een hijskraan naar binnen getakeld. Het zal ongetwijfeld hebben geholpen dat wij vier kinderen hadden die nagenoeg even oud waren – na de eerste kwam een jaar later een drieling – en allemaal in dezelfde fase zaten, maar de eigen overtuiging en het voorbeeld zijn doorslaggevend geweest.

Het feit dat ik internist ben en gemakkelijk toegang heb tot gezondheidsinformatie verschafte mijn argumenten in de ogen van mijn kinderen geen extra legitimiteit. In feite was mijn 17-jarige dochter verbaasd na mijn praatje voor haar middelbare school: „Je hebt bronnen!”

Annemiek Coremans is internist.