Iedereen moet de magische Tour ervaren

Tourdirecteur Christian Prudhomme leidt een van de grootste sportevenementen ter wereld. „Kampioenen worden gemaakt door de Tour.”

Yellow jersey of overall leader, France's Thomas Voeckler (2ndL) listens to Tour de France director Christian Prudhomme giving the start of the 168,5 km and fourteenth stage of the 2011 Tour de France cycling race run between Saint-Gaudens and Plateau de Beille, southern France on July 16, 2011. AFP PHOTO / JOEL SAGET AFP

Plotseling staat Christian Prudhomme op. De directeur van de Tour de France loopt naar het raam in zijn kantoor in de Parijse wijk Issy-les-Moulineaux, en wijst naar buiten. De boulevard langs zijn kantoor, aan de oever van de Seine, is net opnieuw bestraat. Hij ergert zich kapot, elke keer als hij naar buiten kijkt. „Alles is nieuw. Maar geen fietspad te zien. Dit is Frankrijk, anno 2012.”

Prudhomme schudt nog een keer zijn hoofd. Hij zou het zo graag anders zien. „Zoals in Nederland.” Hij wil dat de Tour uitgroeit tot het middelpunt van een wereldwijde fietscultuur. Zo zou zijn wedstrijd in de 21ste eeuw één van de belangrijkste sportevenementen ter wereld moeten blijven, kunnen concurreren met ‘koning voetbal’ en groeiende sporten als kitesurfen en snowboarden.

Maar dan zijn er wel fietspaden nodig, zegt Prudhomme. „Wie zelf fietst, ervaart de koers ook anders.” Volgens de Tourdirecteur hebben fietsers meer bewondering voor de profs – de beste fietsers ter wereld. „Om onze sport te laten groeien, moeten we de link leggen tussen fietsen en het wielrennen.”

Christian Prudhomme (51) is sinds 2007 directeur van de Tour, een sportinstituut. Geen sportwedstrijd kent meer romantiek, meer heldenverhalen en drama dan de Tour, die in 1903 voor het eerst werd verreden.

Oud-sportjournalist Prudhomme werd directeur tijdens een van de roerigste periodes in de Tourhistorie. Hij maakte dopingschandalen mee, weerde grote ploegen en in opspraak geraakte renners, en werd achtervolgd door bekentenissen van renners uit de epo-jaren negentig.

Prudhomme was plotseling directeur van een steeds minder geloofwaardig evenement. Het wielrennen had al geen schoon imago. En in de voorbije jaren werd steeds vaker duidelijk dat een cultuur van bedrog was blijven bestaan, ondanks de opgevoerde en uitgebreide controles.

Hij wordt nog steeds geplaagd door schandalen. Een maand voor de Tourstart organiseerde Prudhomme een huldiging in Luxemburg. Wielrenner Andy Schleck kreeg daar de gele trui van 2010 overhandigd. Alberto Contador, twee jaar geleden de winnaar, werd dit voorjaar alsnog geschorst nadat toen een dopingmiddel in zijn bloed was ontdekt.

En dan is de sportwereld ook nog op drift. De Spelen en het WK voetbal worden de komende tien jaar in Brazilië, Rusland en Qatar gehouden. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en de wereldvoetbalbond FIFA richten zich op opkomende markten. Waar sponsoren nog marktaandeel kunnen veroveren.

Prudhomme zit vast aan Frankrijk, maar vindt dat helemaal niet erg. „Frankrijk is een geweldig land.” Hoewel er soms wel wat over de Fransen te zeggen is, voegt hij er lachend aan toe. Maar de Tour ís Frankrijk, stelt hij. De wielerkoers van 21 dagen en bijna 3.500 kilometer draait ook om de zonnebloemen langs de Loire, kasteeltjes in de Dordogne, bergtoppen in de Alpen. „Er zijn mensen die voor het landschap kijken. Daar ben ik blij om.”

De Tour wordt steeds vaker bekritiseerd. Ouderwets genoemd. Wie zit nu nog elke dag vijf uur voor de tv om naar een etappe te kijken, zeggen critici. Prudhomme heeft overal een antwoord op. „Ze zeggen al jaren dat ons publiek uitsterft, maar er kijken steeds meer mensen. Dat kunnen onmogelijk dezelfde zijn”, grijnst hij. In Frankrijk hebben tv-uitzendingen van etappes een marktaandeel van 40 procent.

De Fransman begint aan een lofrede op zijn koers. Die past geheel in de behoudende visie van de eigenaar van de Tour, familiebedrijf A.S.O., waarin tradities in ere worden gehouden en liever niet te snel over verandering wordt gesproken.

„De kracht van de Tour is dat de wedstrijd over meer gaat dan sport”, zegt Prudhomme. „Wij komen door steden, rijden over openbare wegen in heel het land. Wij maken deel uit van het leven.” Hij gruwt ook van ideeën over het heffen van entreegeld op de cols. In de Ronde van Vlaanderen moesten fans dit jaar een toegangskaartje kopen op de Koppenberg. „99 procent van de route is altijd open voor het publiek. Zodat iedereen de magie van de Tour kan ervaren. De karavaan voorbij zien komen, daarna de grote kampioenen. Dat herinner je heel je leven.”

De Tour is een commercieel succes, de wedstrijd wordt uitgezonden in 190 landen. De Amerikaanse zender NBC kocht deze week de uitzendrechten voor tien jaar. In 2010 maakte de A.S.O. zo’n 30 miljoen euro winst, op een omzet van 150 miljoen.

Steeds meer ploegen vinden dat zij recht hebben op een deel van de winst; de Tour verdient fors dankzij hún kampioenen. Prudhomme ziet dat anders: „Kampioenen worden gemaakt door de Tour.”

Prudhomme spreekt de naam van de Tour uit als een spreekstalmeester – langzaam en met nadruk. „Tour de Fràààncccee.” Hij wil de sport wereldwijd laten groeien, en vertelt dat een stad meer kans maakt op een Tourstart als er in de plannen ook aandacht is voor gewone fietsers. De opgevoerde dopingcontroles helpen de noodzakelijke geloofwaardigheid van de sport te herstellen. „In elke sport wordt vals gespeeld. Wij hebben wel de strengste controles.”

‘Iedereen gek van de Tour’, staat er in het Frans op een poster in zijn werkkamer. Ertegenover hangt een grote foto van de legendarische Col du Galibier. Prudhomme begint over Utrecht, dit weekeinde in Luik om te lobbyen. „Er is mij verteld dat daar een garage bij het station wordt gebouwd voor 22.000 fietsen”, zegt hij. „Fascinerend. Fáscinerend. Frankrijk loopt echt dertig jaar achter.”

    • Dolf de Groot
    • Dirk Vandenberghe