EU heeft de natiestaat juist gered

Het betoog van Baudet is een spaghetti, en bovendien niet waar, stelt Tom de Bruijn. Het doel van de EU heeft niks met imperialisme te maken.

Niet nationalisme leidt volgens columnist Thierry Baudet tot oorlog, maar imperialisme. Om deze stelling te onderbouwen citeert hij Mussolini, Quisling, Hitler en Napoleon. Geen van hen was volgens Baudet nationalist. Allen waren wel voorstander van Europese eenwording. Ergo, impliceert de kersverse doctor, het streven naar meer Europese integratie op dit moment is even misdadig als de politiek van fascisten en nationaal-socialisten in de vorige eeuw.

De vraag is of je op dergelijke baarlijke onzin nog serieus moet ingaan. Nationalisme en imperialisme waren in de twintigste eeuw juist nauw met elkaar verbonden. Er bestond dus wel degelijk een relatie tussen nationalisme en oorlog. Die constatering is overigens al lang geen ‘troefkaart’ meer van voorstanders van meer Europese samenwerking, zoals Baudet beweert.

De argumenten voor Europese integratie zijn nu vooral gebaseerd op economische en bestuurlijke analyses. De onderliggende doelstelling van Europese integratie is niet overheersing, maar voorspoed en welvaart voor burgers. Dat heeft niets met imperialisme te maken.

Baudet lezende, vraag je je dan ook af waarom zoveel Europese landen vrijwillig lid willen worden van de Europese Unie. Baudet maakt het helemaal bont als hij stelt dat het niet klopt dat Europa de afgelopen halve eeuw ‘vrede’ heeft gekend. Het grootste deel van die tijd waren de landen van Europa verwikkeld in een strijd op leven en dood met de Sovjet Unie – de uitdrukking van opnieuw een anti-nationale filosofie: het communisme.

Zullen we deze spaghetti ontwarren? Baudet kent geen enkele waarde toe aan het feit dat oorlog tussen aartsvijanden van het verleden, Frankrijk en Duitsland, ondenkbaar is geworden. De rivaliteit met de Sovjet-Unie daarentegen is het bewijs dat de doelstellingen van de Europese founding fathers gestrand zijn. Kan het absurder? Ja, want Baudet impliceert ook nog eens dat, naast fascisme en nationaal-socialisme, ook het communisme, als ‘anti-nationale filosofie’ gelijkgesteld moet worden met het actuele streven naar meer Europese integratie.

Het is dus niet zo dat de Europese integratie het voortbestaan van de natiestaat bedreigt. Ik raad Baudet aan het boek The European Rescue of the Nation-State van Allan Millward te lezen. Daarin staat dat juist de EU de natiestaat heeft gered door de instrumenten te verschaffen om problemen aan te pakken die de staten in hun eentje niet meer kunnen oplossen.

Tom de Bruijn is staatsraad en voormalig permanent vertegenwoordiger in Brussel.