Diors nieuwe New Look

De modewereld kijkt uit naar de eerste Dior-collectie van Raf Simons. De Belgische ontwerper moet het merk weer glans geven.

Raf Simons voor Jil Sander, najaarscollectie 2012

De show was in een galerie in een uitgaansstraatje in de Parijse wijk Bastille. Een broeierig zaaltje – het soort locatie waar doorgaans een klein, onbekend modemerk zijn collectie showt. Maar woensdagavond was de galerie het toneel voor misschien wel de spannendste show van de mannenmodeweek: die van Raf Simons, voor zijn eigen label.

Weinig modeontwerpers hebben het afgelopen jaar voor zoveel opwinding gezorgd als de 44-jarige Belg. De invloed van zijn succesvolle werk voor modehuis Jil Sander reikte tot in de Hema. Het razend populaire colourblocking (contrastrijke kleuren combineren) en het veelvuldige gebruik van neonkleuren zijn rechtstreeks afgeleid van de collecties die Simons voor zomer 2011 ontwierp.

En dan was er in september plotseling het gerucht dat Simons creatief directeur zou worden bij Yves Saint Laurent. In december werd zijn naam verbonden aan het modehuis Christian Dior. Sinds John Galliano in maart 2011 was ontslagen, na het maken van antisemitische opmerkingen in een café, was het modehuis met tal van grote namen in gesprek geweest, maar met allemaal waren de onderhandelingen stukgelopen. Blijkbaar ook die met Simons, want kort daarop circuleerde opeens de naam van de piepjonge Fransman Maxime Simoens.

In februari werd Simons weggestuurd bij Jil Sander, waarschijnlijk vanwege al die geruchten. Een kleine twee maanden later kwam het nieuws van zijn aanstelling bij Christian Dior: de 44-jarige, als industrieel ontwerper opgeleide Belg, die de eerste tien jaar van zijn carrière alleen maar mannenmode maakte, had de leiding gekregen over de vrouwenmode en de accessoires en haute couture voor vrouwen. Maandag zal hij in het Grand Palais zijn debuut maken voor het 66 jaar oude modehuis, met de haute-couturecollectie voor najaar 2013.

De benoeming van Raf Simons bij Dior was in april wereldnieuws. Sinds de Amerikaan Tom Ford met zijn agressief-sexy mode van het kwakkelende Gucci in de jaren negentig weer een enorm commercieel succes wist te maken, weet iedereen hoeveel impact een benoeming van een nieuwe hoofdontwerper kan hebben.

Dat commerciële succes hoeft niet per se een gevolg te zijn van de verkoop van kleding. Er zijn modehuizen die draaien op de verkoop van de kleren – Dries van Noten is er een voorbeeld van. Maar vaker zijn modecollecties vooral een uithangbord. Het beste voorbeeld is misschien wel Louis Vuitton. De vrouwenkleren die Marc Jacobs voor het merk ontwerpt, worden maar mondjesmaat in productie genomen. Maar ze hebben wel een enorme invloed op de mode. Bladen staan er vol mee, en ketens als H&M laten zich er graag door inspireren. Dat geeft het merk de magie die nodig is om vrouwen die paar honderd euro extra te laten betalen voor een tas of een paar schoenen – want accessoires zijn de belangrijkste bron van inkomsten voor Louis Vuitton.

Cosmetica

In de boetieks van Christian Dior hangt meer mode dan in de winkels van Louis Vuitton. Maar ook dit luxemerk drijft grotendeels op andere zaken: tassen, schoenen, horloges, cosmetica, parfums.

Na het ontslag van Galliano werden de vrouwencollecties van Dior tijdelijk gemaakt door Galliano’s voormalige assistent Bill Gaytten. Ze werden door de pers matig ontvangen. En al nam de winst van het modehuis het afgelopen jaar nog toe, het was duidelijk dat Dior zonder sterke ontwerper hard op weg was glans te verliezen.

Ooit waren de ontwerpen van Christian Dior zelf een revolutie. Hij was na de Tweede Wereldoorlog de uitvinder van de New Look, het beroemde silhouet met ingesnoerde tailles, de volle boezem en wijd uitstaande rokken tot op de kuit.

Maar begin jaren negentig was Dior een beetje een braaf en damesachtig merk geworden. Daar maakte John Galliano in 1996 in een klap een einde aan. Zijn ontwerpen zaten vol referenties aan het modeverleden en verre culturen, die dramatisch werden uitvergroot. Met name zijn haute-coutureshows waren extravagante en dramatische spektakels. Galliano presenteerde zichzelf al even theatraal. Na elke show kwam hij, uitbundig gekleed en geschminkt op, begeleid door bodyguards; een show op zichzelf.

Maar nog voordat hij werd ontslagen, was de tijd van Galliano eigenlijk al voorbij. Galliano was, net als bijvoorbeeld Tom Ford, een typische representant van de jaren negentig, toen het allemaal niet op kon met het geld en de bling.

De modeontwerpers die nu de toon aangeven zijn van een ander kaliber. Ogenschijnlijk rustige mensen, die liever op de achtergrond lijken te blijven, en die, ook niet onbelangrijk, een kalmer soort mode maken.

Phoebe Philo (39), de Britse hoofdontwerpster van het Franse huis Céline, is misschien wel het beste voorbeeld: haar kleren en accessoires zijn duur, maar wel draagbaar, behoorlijk minimalistisch vormgegeven en meestal redelijk tijdloos. Het is een aanpak die beter past in deze economisch barre tijden dan flinterdunne sexy jurken en overdadig gedecoreerde retromode.

Simons is als ontwerper vergelijkbaar: zijn vrouwenmode is helder en vrouwvriendelijk. Hijzelf treedt liever niet te veel op de voorgrond.

Voor Dior was Simons duidelijk niet de eerste keus. Het zou kunnen dat zijn mode aanvankelijk te sober werd gevonden. Dat hij uiteindelijk toch werd gevraagd, heeft vermoedelijk te maken met de benoeming van de nieuwe creative director van Yves Saint Laurent.

In maart werd bekend dat Hedi Slimane, een ontwerper die de laatste jaren als fotograaf werkte, Stefano Pilati ging opvolgen; nieuws dat met gejuich werd begroet. Slimane begon ooit bij de mannenlijn van Yves Saint Laurent, en stapte daarna over naar Dior Homme. Zijn zeer smal gesneden pakken, die werden gedragen door piepjonge, magere mannelijke modellen, werden daar een enorm succes. Het idee was niet nieuw: Simons kwam er al jaren eerder mee. (Simons zal overigens niet de collecties van Dior Homme gaan ontwerpen. Dat doet de eveneens Belgische Kris van Assche, die sinds 2007 aan het huis is verbonden.)

Dat Yves Saint Laurent koos voor een ontwerper met een modernistische visie en een achtergrond in de mannenmode, kan voor Dior een reden zijn geweest dat ook te doen.

Aan de laatste vrouwencollecties van Simons voor Jil Sander is te zien dat hij goed raad weet met het erfgoed van Dior. Eerst was er de couture-trilogie: drie vrouwencollecties die waren gebaseerd op klassieke kledingvormen uit de haute couture (de lange rok, de wijde rok, de cocktailjurk, de operajas). En als uitsmijter was er zijn poëtische najaarscollectie voor 2012, de allerlaatste die hij voor het huis maakte, vol zacht- en felgetinte, vrouwelijke jurken, die toch modern en rustig bleven. Een van de mooiste stukken was een donkerblauwe jurk met strak lijfje, een wijde rok en een geraffineerde uitsnede op de buik – onmiskenbaar een verwijzing naar Christian Diors historische New Look.

De verwachtingen voor Simons eerste Dior-collectie zijn hooggespannen. Als de ontwerper daar al zenuwachtig van wordt, was dat woensdag bij de show van zijn eigen mannenlijn, die werd bijgewoond door zijn zichtbaar trotse ouders, niet te merken.

Het was een zelfverzekerde collectie, die zich liet lezen als een samenvatting van zijn carrière. Er waren dunne, jonge modellen met asymmetrische newwavekapsels, een manbeeld waarmee hij halverwege de jaren negentig als eerste kwam. Sobere pakken met korte broeken, waar hij al jaren dol op is, en de even kenmerkende witte overhemden met een puntkraag.

En dan waren er, tot slot, verwijzingen naar de vrouwenmode waar hij zich de komende tijd vooral mee bezig zal houden. Mannenjassen die aan de voorkant donker, sober en mannelijk waren, zagen er aan de achterkant uit als klassieke, getailleerde bloemetjesjurken.