Britten zien wel iets in een ‘brixit’

G reece exits euro, schreeuwde de voorpagina van The Sun vorige week. Maar dat was die andere euro, die van het voetbal. Want deze week ging het als de Britten over Europa spraken niet meer over de ‘grexit’, maar over die andere bijwerking van de eurocrisis: de ‘brixit’.

Het woord werd verzonnen door Bagehot, de altijd goed ingevoerde columnist van The Economist. Hij schreef: „De kans dat Groot-Brittannië de EU in de komende paar jaar verlaat, is groter dan ooit. Een Brixit nadert om verschillende redenen. De Britten zijn nooit verliefd geworden op Europa, maar wogen de kosten af tegen de economische baten. Nu wordt de EU gezien als hopeloos geval (hoewel de Britse financiën er niet beter aan toe zijn).”

Honderd Conservatieve Lagerhuisleden, bijna een derde van de Tories, stuurden premier David Cameron deze week een brief waarin ze aandringen op een referendum over de Britse relatie met Europa. Enigszins zuur was eerder in de week al gesignaleerd dat de Duitsers als het aan Wolfgang Schäuble ligt wél een referendum zullen krijgen.

Het is koren op de molen van talloze eurosceptici. De Daily Mail hield een heel pleidooi voor de Europese Economische Ruimte, het vrijhandelsakkoord dat Noorwegen, IJsland en Liechtenstein hebben met de EU.

Niet omdat de handelsrelaties met Europa behouden moeten blijven. Natuurlijk niet: „Dat stelt ons in staat onze eigen handelsrelaties aan te gaan. Daar zit een kans voor de VS. Britse toegang tot een uitgebreide Noord-Amerikaanse Vrijhandelszone (Nafta) is voor alle partijen waardevol, en daardoor worden de Anglo-Canadese relaties teruggebracht naar hun juiste niveau.” De Amerikaanse Senaatscommissie voor Energie en Handel werd opgeroepen vooral de kosten en baten van Britse toetreding tot Nafta te bestuderen. De VS zijn inderdaad de grootste handelspartner, maar op nummer twee tot en met acht van grote exportpartners staan nog altijd Europese landen (Nederland op vier).

Wie wil weten hoe het met de bewoners van de eurolanden gaat, moet een buitenlandse krant kopen. Wie wil weten wat andere Europese regeringsleiders vinden – van een Brixit of zelfs maar premier van Camerons inzet op de eurotop van afgelopen dagen, zodat de Britten zijn voorbereid – is aangewezen op de Financial Times. Het Continent kan volgens de andere media rustig worden genegeerd, of afgedaan met berichten over vermoeide Griekse ministers, romantische reisjes langs de Rijn, en Fransen die Engelse slakken opkopen voor consumptie.

Alleen The Daily Telegraph doet consequent serieuze pogingen zijn lezers bij te praten. Die konden lezen dat Angela Merkel, net als Margaret Thatcher, „een dame die niet draait” is. Haar nee betekent nee, ze speelt geen blufpoker, schreef de krant eerder deze week. Het was een waarschuwing aan Cameron die het gevecht aangaat om de Britse rebate te behouden, een soort extra korting van 3 miljard pond per jaar die berust op het geringe Britse aandeel in de Europese landbouwsubsidies. De andere landen moeten daardoor juist meer betalen.

Merkels draai van vrijdagochtend vroeg was duidelijk niet voorzien. Maar toen ze die maakte lagen de Britten te slapen. Cameron ging al om 1 uur naar bed – het ging immers om een eurozoneprobleem, niet een Brits probleem.