Mark de Zwijger

Waar gelooft Rutte in? Helemaal nergens in, vermoedt Rutger Lemm. De leider van het vaderland is vooral uitmuntend in

zwijgen.

Geert Wilders noemde Emile Roemer „een halve eurofiel” in het debat over de EU. Een opvallend genuanceerde uitspraak van de PVV-leider, die zijn verwarring in de strijd tegen een geestverwant blootlegde. Maar schelden kun je niet met mate doen.

„Til gewoon even die stalen balk op, jij kwart homofiel!”

„Bas, je hebt je tijdens de stijldansrepetities echt als een driekwart lul gedragen.”

„Krijg een klein beetje tyfus!”

Nee, schelden doe je met overtuiging.

De echte halve eurofiel is bovendien Mark Rutte. De ene dag vindt de VVD-leider Europese integratie de enige oplossing voor de crisis, de andere dag weigert hij verantwoordelijkheden aan Brussel over te dragen. De premier is als een twintiger met keuzestress: alle mogelijke standpunten lijken even leuk, en wat als je de verkeerde kiest? Dan ben je de rest van je leven euroscepticus, en misschien wil je dat volgende week wel niet meer.

Dus doe je niets, en zwijg je tussen alle standpunten in. „Wat wil Rutte?” vroeg Alexander Pechtold dan ook, als een bezorgde ouder aan de keukentafel.

Zwijgen werkt. Vraag het maar aan Jan Peter Balkenende, die tijdens de opkomst van Pim Fortuyn zevenendertig debatten lang niets zei en toch gewoon premier werd. Lang gold: waar twee partijen vechten om een been, gaat het CDA ermee heen. In de acht jaar die volgden onder Balkenendes leiding, heeft hij geen enkele belangwekkende uitspraak gedaan, nauwelijks een idee geopperd, en anderhalve grap gemaakt. Ergens in Den Haag ligt een marmeren plaat van tien bij twintig meter met daarop de tekst: „Mag ik de suiker? – Jan Peter Balkenende, 26 januari 2007.”

Misschien is dit ook wel de juiste manier van heersen in een klein land, waar het meningencircus al op volle toeren draait. Rutte had gelijk toen hij zei dat een veroordeling van het Polenmeldpunt de PVV alleen maar in de kaart zou spelen. Wanneer anderen zich laten meeslepen door emoties, houdt de leider wijselijk zijn mond. Onze vader des vaderlands, de inspirator van onze onafhankelijkheid, had niet de bijnaam Willem de Kletser. Neen.

Maar het probleem is dat er achter niets zeggen bij onze leiders meestal toch nietszeggendheid schuilgaat. Balkenende zweeg niet om te inspireren, maar om stilletjes te blijven zitten –-als een kind dat zichzelf na bedtijd onzichtbaar probeert te maken op de bank. In anderhalf jaar heeft Rutte zich bewezen als een meer aansprekende, maar net zo lege opvolger. Waar gelooft Mark Rutte in? Welke uitspraak kunnen we straks met hamer en sikkel op onze ziel beitelen?

Het debat met de hele en halve eurofielen of eurosceptici ging als een nachtkaars uit. De premier bleef onzichtbaar. Volgens de media vertrok Rutte in de avond „haastig” naar de EU-top. Vlug naar het doodsaaie Brussel, en dan lekker op zomerreces. Het is al bijna september.

Rutger Lemm (26) is publicist en hoofdredacteur van online tijdschrift hardhoofd.com.

    • Rutger Lemm