Maker van BlackBerry dieper in de sores

Research in Motion meldde gisteren het eerste kwartaal- verlies in acht jaar en kondig- de opnieuw uitstel van zijn nieuwe smartphone aan.

Over toekomst van het Canadese technologiebedrijf Research in Motion (RIM), maker van de BlackBerry smartphone, is gisteren opnieuw twijfel gerezen door de aankondiging van schrikbarende resultaten over het afgelopen kwartaal en van verder uitstel van de lancering van nieuwe modellen die de gestruikelde pionier van mobiele e-mail weer op de been zouden moeten helpen.

RIM, dat al ruim een jaar in een crisis verkeert wegens moordende concurrentie op de markt voor smartphones, meldde gisteren een verlies van 518 miljoen dollar, bij een omzetdaling van 33 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Die daling, veroorzaakt door een drastische afname in de verkoop van zijn toestellen, was ernstiger dan verwacht. Het bedrijf schrapt 5.000 banen schrappen, bijna een derde van het totale aantal van 16.500 medewerkers.

Wellicht nog onheilspellender was de mededeling dat een nieuwe reeks BlackBerry’s die RIM een nieuwe impuls moet geven opnieuw is uitgesteld. In plaats van de tweede helft van dit jaar zullen modellen met het langverwachte nieuwe besturingssysteem BB10, dat RIM in staat moet stellen beter te concurreren met de iPhone van Apple en smartphones met Android van Google, pas begin 2013 op de markt worden gebracht.

Beleggers, die al eerder waren voorbereid op het eerste kwartaalverlies van RIM in acht jaar, reageerden geschokt op dit uitstel. Het wordt door waarnemers beschouwd als een tegenslag die het bedrijf fataal kan worden.

Het aandeel van RIM, dat het afgelopen jaar al ruim 70 procent van zijn waarde heeft verloren, zakte tijdens de handelsdag van gisteren en na beurs in met nog eens 18 procent, van 9,13 tot 7,55 dollar (6,0 euro).

De BlackBerry-producent blijft in hoog tempo marktaandeel verliezen aan de concurrentie. RIM, ooit marktleider in smartphones, had in het eerste kwartaal nog slechts 6,4 procent van de markt in handen, vergeleken met 13,6 procent een jaar eerder. Android had een marktaandeel van 59 procent, iPhone 23 procent. In de Verenigde Staten kelderde het marktaandeel van RIM van 41 procent in 2007 naar 3,6 procent nu.

Waarnemers zijn het erover eens dat RIM snel met indrukwekkende nieuwe producten moet komen als het nog enige kans wil maken om het tij te keren. In plaats daarvan strompelt RIM door met relatief oude BlackBerry’s, die het voor steeds meer klanten afleggen tegen hippere iPhones en goedkopere toestellen met Android.

In het afgelopen kwartaal verkocht RIM 7,8 miljoen toestellen, vergeleken met 11,1 miljoen in het kwartaal ervoor en met 13,2 miljoen in dezelfde periode een jaar eerder. De omzet daalde van 4,9 miljard dollar een jaar geleden tot 2,8 miljard dollar nu.

„Niets minder dan een ramp”, reageerde Kris Thompson, een analist bij National Bank Financial, tegenover het Canadese dagblad The Globe and Mail. Analisten hadden gewaarschuwd dat RIM alles op alles moest zetten om de nieuwe toestellen voor het begin van het nieuwe schooljaar op de markt te brengen. In plaats daarvan „gaan ze ook nog het belangrijke kerstseizoen”.

BB10 moet BlackBerry in staat stellen de sprong te maken van een berichtendienst tot een veelzijdig zakcomputertje zoals de iPhone, met behalve e-mail en internet een weelde aan media en apps. Dat is wat consumenten inmiddels verwachten van een smartphone. RIM, dat jarenlang onstuimig groeide, heeft te lang gewacht om die nieuwe realiteit te erkennen – en slaagt er maar niet in om een overtuigende concurrent tegenover de iPhone te maken.

Deze problemen waren eerder dit jaar aanleiding voor het vertrek van Mike Lazaridis en Jim Balsillie, de twee bestuursvoorzitters die RIM opbouwden tot een wereldwijde multinational. Hun opvolger, Thorsten Heins, heeft aangekondigd strategische mogelijkheden voor RIM te onderzoeken, waaronder opsplitsing en verkoop van het bedrijf. Dat onderzoek loopt.

Over een overname wordt al geruime tijd gespeculeerd. Door de waardedaling van het aandeel wordt RIM steeds goedkoper. De marktwaarde van RIM, die op het hoogtepunt 60 miljard dollar bedroeg, is nu zo’n 4 miljard. Als mogelijke kopers zijn onder meer Microsoft, IBM en Facebook genoemd – maar het blijft onduidelijk of iemand zich wil wagen aan een bedrijf dat volgens sommigen in een vrije val verkeert.

Ondertussen zit de concurrentie niet stil. De iPhone 5 wordt dit najaar verwacht, en ook Samsung komt met nieuwe toestellen voor Android.

    • Frank Kuin