Lezen ter reclassering

Braziliaanse gevangenen krijgen minder straf als ze gaan lezen, in Den Bosch herleeft het klassieke Europese koffiehuis en de poëziekalender herrijst

Uit: The Shawshank Redemption

Koppig tegen de tijdgeest in is deze week in Den Bosch boekhandel In Europa gepresenteerd, die ‘in de traditie van het humanisme’ het Europagevoel wil vormgeven met boeken, kranten, cappuccino, wijn en klassieke muziek. Het initiatief voor het praat- en leeshuis, of zoals men het noemt ‘koffiehuis/boekhandel/salon’ komt van Rob Riemen van het Nexus-Instituut dat jaarlijks een conferentie met grote denkers organiseert, en boekhandelaar Margriet van Veen. Als ‘culturele ruimte’ voor gesprek en debat moet de boekhandel ‘de idee Europa’ gestalte geven, heet het in de brochure. Dit met een hoog 19de en vroeg 20ste eeuws gehalte: ‘Het is alsof je het Wenen van Mahler, het Lissabon van Pessoa, het Parijs van Proust, het Triëst van Joyce binnenstapt’. Geen stapels Paulien Cornelisse en Mart Smeets dus in In Europa, maar alleen het betere boek en fijn veel klassiekers. Benieuwd of een dergelijke, soeverein boven de steeds dikker wordende culturele eenheidsworst uitstijgende strategie gaat slagen.

Meer goed nieuws: de poëziekalender herrijst uit zijn as alvorens te zijn gestorven. De laatste editie van de klassieke Meulenhoff-poëziekalender verscheen eind vorig jaar, omdat er geen geld meer voor was. Nu komt uitgeverij Van Oorschot in september met een poëziekalender, samengesteld uit werk van dichters uit het fonds. Dat zijn behalve Nederlandse grootheden als Vasalis, Herzberg, Kopland, Morriën en Van Ostaijen ook vertaalde dichters als Verlaine, Majakovski en Emily Dickinson. Van Oorschot wil de opbrengst van de kalender besteden aan het draaiende houden van literair tijdschrift Tirade.

Ondertussen heeft de Universiteit van Amsterdam directeur Saskia de Vries van Amsterdam University Press naar huis gestuurd omdat de uitgeverij op de rand van faillissement blijkt te verkeren, bericht Boekblad. De leiding ligt nu bij zakelijk directeur Martin Voigt. Het ontslaan van drie mensen eerder dit jaar bleek niet genoeg om het tij te keren. De UvA zet in op behoud van de uitgeverij.

Tot slot nog fascinerend nieuws uit Brazilië. In vier gevangenissen daar komen gedetineerden voortaan in aanmerking voor strafvermindering wanneer zij gaan lezen. Elk boek levert vier dagen strafvermindering op met een maximum aan 48 dagen, tenminste als het om literatuur, filosofie of wetenschap gaat – zeg maar iets uit de collectie van boekhandel In Europa. De gevangenen hebben een maand om het boek te lezen en moeten over het gelezene een leesbaar en schrijffoutloos essay inleveren. Wel beslist een commissie van tevoren of gevangenen in aanmerking komen voor het programma. Wellicht heeft het Braziliaanse gevangeniswezen inspiratie gevonden bij de Vlaamse rechter die vorig jaar een wegpiraat veroordeelde tot het lezen van Tonio van A.F.Th. van der Heijden. De advocaat die het Braziliaanse programma coördineert zei in The Guardian er niet aan te twijfelen dat de gevangenen verrijkt en ‘als een beter mens’ de gevangenis zouden verlaten.