Eurolanden eens over gezamenlijk bankentoezicht - ‘overwinning voor Monti’

De Deense premier Helle Thorning-Schmidt, EU-voorzitter Herman Van Rompuy en president van Europese Commissie Jose Manuel Barroso gisteravond tijdens een persconferentie. Foto Reuters/Francois Lenoir

Na een lange nacht onderhandelen hebben de regeringsleiders van de zeventien eurolanden overeenstemming bereikt over een gezamenlijk bankentoezicht. Bij problemen kan het noodfonds worden gebruikt om banken met financiële problemen te helpen.

EU-voorzitter Herman van Rompuy noemde het een doorbraak dat de banken direct kunnen worden geholpen met de herkapitalisatie. Het nieuwe toezicht moet nog voor het einde van het jaar in werking treden. Vanaf dat moment kunnen de noodlijdende Spaanse banken gebruikmaken van het nieuwe crisisfonds ESM, aldus de voorzitter. Spanje heeft honderd miljard euro nodig om de zwakke banken overeind te helpen.

Als landen aantonen dat ze een verantwoord begrotingsbeleid voeren, hoeven zij niet meer te voldoen aan de zeer strenge voorwaarden die eerder gesteld werden aan het verstrekken van noodleningen - een sterke koerswijziging ten opzichte van eerder EU-beleid. Volgens Jan Meeus, chef van de economieredactie van NRC Handelsblad, is het akkoord “heel verstrekkend”:

“De overeenkomst betekent niet dat landen soevereiniteit inleveren. Maar dat er bankentoezicht komt is wel een hele grote stap, waar ze nooit op deze manier aan hebben gewild. Het is in die zin een heel verstrekkend akkoord.”

Spanje en Italië eisen acute maatregelen voor banken en rentedaling

De maatregelen die zijn afgesproken zijn het gevolg van eisen die door Spanje en Italië op tafel werden gelegd. Zij weigerden deel te nemen aan een pact voor meer groei en werkgelegenheid zonder acute hulp voor hun economieën vanuit de EU. Volgens Jan Meeus is dit akkoord vooral aan de Italiaanse premier Monti te danken:

“Monti heeft de regeringsleiders het mes op de keel gezet. Hij zei: als ik val, dan valt de euro. De Italiaanse economie is zo groot, die is niet te redden door Duitsland of Nederland. Als Italië failliet gaat, is de euro failliet. Hij heeft perfect gebruik gemaakt van de omstandigheden en gezegd: ik wil nú een deal. Dat is gelukt, en dat is een overwinning voor Monti.”

Spanje heeft snel hulp voor de banken nodig, en de rentes moeten dalen. Italië betaalt nu ruim zes procent, Spanje zelfs bijna zeven procent. Dat zijn alarmerende percentages die het afbetalen van de schulden op den duur onmogelijk maakt. Duitsland verzwakte zijn harde eis van strenge hervormingen in ruil voor noodsteun enigszins om aan de eisen van de twee landen te kunnen voldoen.

Nadere integratie met hechtere politieke unie

Daarnaast gingen alle leiders van de 27 EU-lidstaten akkoord met nadere integratie richting een begrotingsunie en een politieke unie. In een volgende top worden deze ideeën verder uitgewerkt.

Frankrijk kreeg op zijn beurt zijn deel met de toezegging van de 27 eurolanden om 120 miljard euro te steken in maatregelen die de economische groei moeten stimuleren en voor meer banen moeten zorgen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei na de vergadering tevreden te zijn dat er ‘goede beslissingen over groei’ zijn genomen. Ook van Rompuy presenteerde dit plan vol trots.

Twitter avatar euHvR Herman Van Rompuy A EUR 10 bn increase of the EIB capital will increase the bank’s overall lending capacity by EUR 60 bn. This money must flow across Europe.

Het geld wordt onder meer uitgegeven via Europese structuurfondsen voor armere regio’s (55 miljard euro). Ook wordt 60 miljard uit de Europese Investeringsbank aangewend. De EIB kan met de Europese begroting als onderpand goedkoop lenen, en geld in projecten steken die nieuwe banen opleveren.

    • Annemarie Coevert