Oekraïense krakers rijden in een glimmende Smart

In een relatief luxe kraakpand in Kiev zijn opvallend weinig anti-globalisten. „Hedonisme is een heel mooie ideologie”, zegt de Oekraïense Marfa.

I n Kiev staat een kraakpand, maar de bewoners willen liever niet dat hun adres in de krant staat. Je weet nooit met de Oekraïense politie.

Laten we daarom zeggen dat het pand in het centrum van de Oekraiense hoofdstad ligt, op een steenworp afstand van de kilometers lange EK-fanzone waar afgelopen zondag nog duizenden aangeschoten Engelsen zich verbroederden met de lokale bevolking.

De bewoners van het kraakpand houden zich daar verre van. Niet dat ze ongastvrij zijn – integendeel. Op deze hete namiddag offreren ze meteen ijskoude appel-cider aan de puffende verslaggever. „Iemand koffie”, vraagt Masja, die rond gaat met een steelpannetje met een bruinig brouwsel. „Baileys erbij?”

Misschien gaat het wel te ver om dit een kráákpand te noemen. De bewoners van Skvot 17b hebben geen deuren opengebroken en geen slag hoeven te leveren met de Oekraïense ME. Sterker nog: de eigenaar woont zelf in dit vervallen fabrieksgebouw in het centrum van Kiev. En op de binnenplaats staat een glimmend zwarte Smart, van een andere bewoner.

De jeugdcultuur is tamelijk eenvormig hier. De mooie meiden op straat – en daar zijn er hier nogal wat van – willen vooral sexy zijn: hoge hakjes en korte rokjes. Maar hier en daar duiken toch alternatief geklede types op, die door Oekraïners consequent chiepsters (‘hipsters’) worden genoemd. Volgens haar vriendinnen is Marfa ook een hipster – waarschijnlijk omdat ze geen enkele moeite doet er modieus uit te zien.

In Skvot 17b spiegelt men zich aan West-Europese voorbeelden. Nikita Tkachuk – groot, sterk, donkere dreads – vertelt enthousiast over zijn bezoek aan Christiania, de ‘vrijstad’ in Kopenhagen die het brandpunt is van de Europese tegencultuur. Maar anders dan in Denemarken zijn de bewoners van het kraakpand niet of nauwelijks politiek geïnspireerd. „We zijn hier één grote familie”, zegt Tanja, als ik haar vraag waarom ze hier woont. Occupy? Antiglobalisme? „Hedonisme”, lacht Marfa. „Een heel mooie ideologie.”

Maar er wordt niet alleen gelummeld in Skvot 17b. Op de eerste verdieping, twee wankele trappen op, knipt Aleksandra (‘Sasja’) Tresjtsjilova haar klanten. „Ik werk hier omdat het een fijne plek is”, vertelt ze. „Hier is vrijheid.”

Sasja studeerde psychologie, maar al tijdens haar studie begon het knippen een steeds grotere plaats in te nemen in haar leven. Nu is ze vrij bekend bij hoofdstedelingen die wat anders willen dan de standaard chique van de dure kapsalons, waarvan Kiev soms vergeven lijkt.

De ‘markt’ voor alternatieve kappers is nog klein, vertelt Sasja. „Veel mensen dragen nog de kapsels uit de Sovjetschool.” Vooral mannen zijn bang te experimenteren. „Mensen denken nog in stereotypen”, lacht Sasja. „Nee, veel te gay”, hoor ik vaak als ik iets voorstel aan de jongens.”

Sasja Tresjtsjilova (29) zou nog eens een grote trip door Azië willen maken. Maar knippen is als pianospelen: je moet het elke dag een paar uur doen. „Na een vorige reis had ik moeite er weer in te komen”, zegt Sasja. Misschien dat ze daarom het gevoel heeft dat haar leven een beetje stil staat. „Soms droom ik van iets heel anders. Een restaurantje openen in India of Thailand.”

    • Steven Derix