Mondzorgconsument

Wat het geloof is voor de missionaris, is marktwerking voor de liberaal: hij zal niet rusten voor hij alles en iedereen ertoe bekeerd heeft.

Waarom moesten de tandartstarieven vrijgegeven worden? Officieel om ‘innovatie’ en ‘concurrentie’ te stimuleren, en consumenten zo ‘meer keuzevrijheid’ te geven. In werkelijkheid is het omdat ministers nu eenmaal iets zullen moeten versleutelen aan de sector waar zij het bewind over hebben. Waren er grote misstanden in de mondzorg? Waren de prijzen exorbitant hoog of laag? Welnee, niets van dit alles. De wereld mocht dan in brand staan, bij de tandarts kwam je gewoon elk half jaar langs en dan vertelde hij je dat je beter moest poetsen en flossen. Een quasischuldig gezichtje opzetten, handje schudden en het ritueel was weer volbracht.

De mondzorgconsument wil helemaal geen grotere keuzevrijheid. Het leven is al ingewikkeld genoeg, ook zonder dat we behalve tabelletjes voor energie-, telefoon- en verzekeringsaanbieders ook nog die van tandartsen naast elkaar moeten gaan leggen.

Maar een minister mag er aan het eind van haar ambtstermijn niet op betrapt worden iets te hebben gelaten bij het oude. Voor een liberale minister (zoals die van Gezondheidszorg) betekent dit dat zij het Woord van de Marktwerking moet verspreiden. Marktwerking maakt alles vloeibaar, innovatief, leert mensen buiten de box te denken, hun comfortzone te verlaten, enzovoorts.

De resultaten van die dynamische impulsen zijn over het algemeen bedroevend. Voorheen solide voorzieningen als het elektriciteitsnetwerk raken opgesplitst in ondoorgrondelijke deelsegmenten, waar prijsvechters om je gunsten schreeuwen, en je telefonisch lastigvallen.

Waar het toe leidt wanneer je de ‘ondernemingszin’ van ‘marktpartijen’ ‘de vrije ruimte geeft’ enzovoorts, is het meest tastbaar in onze ruimtelijke ordening: lege kantoren, lelijkheid, gesjoemel en permanente bonje tussen alle ‘partijen’.

Maar daar gaat iets veranderen. Gisteren is er een convenant gesloten om de kantoormalaise te keren. Eindelijk, keiharde actie! Nou ja, er is afgesproken dat al die betrokken partijen samen ‘een visie en een doelstelling’ gaan ‘formuleren’. Minister Melanie Schultz (VVD, Infrastructuur) heeft er „het volste vertrouwen in”.

Dat zonder ironie zeggen, dat is nog eens innovatief.

    • Christiaan Weijts