Column

Puberruil beter zonder goed doel en Coldplay

Lisa uit Heerhugowaard, in Hyderabad voor ‘Puberruil Xtra’ (KRO).

Een nieuw seizoen van Puberruil Xtra (KRO) begon gisteren met een aflevering waarin Lisa (16) uit Heerhugowaard en Nivruti (18) uit het Indiase Hyderabad een week van gezin ruilen.

De formule is beproefd en veelgeprezen. Het begon in 2005 met Puberruil, om verschillende stijlen van opvoeding met elkaar te confronteren en jongeren in uiteenlopende subculturen meer respect voor elkaar te laten krijgen. De meeste indruk maakte op mij de uitwisseling tussen een GroenLinksige idealiste en een meisje uit een gezin van hardcore Feyenoord-supporters. Ze leerden er beiden veel van.

Vanaf 2008 volgde Puberruil XL, met meer nadruk op de jongerenculturen en minder op de wereld van de ouders. Een jaar later volgde Puberruil Xtra, dat internationale uitwisseling en relativering beoogt.

In de Indiaas-Nederlandse aflevering van gisteren kostte het beide meiden veel moeite weer afscheid te nemen van hun tijdelijke pleeggezin. Nivruti bewonderde de bloeiende bollenvelden, Volendam, een eigen slaapkamer en de keuzevrijheid van jongeren. Ze zei er iets van mee terug te willen nemen naar India.

Lisa herkende de intelligentie van het gastgezin, met een aan boeken verslaafde vader. Ook waardeerde ze de hechtheid van de gemeenschap en de authentieke warmte, ook in de rituelen die ze als nuchtere atheïst nauwelijks kon navoelen.

Eigenlijk weet je altijd wel dat het programma gegarandeerd kwaliteit heeft, ook al is de montage noodzakelijkerwijs amechtig, omdat ook de kijker in korte tijd heel veel indrukken verwerken moet. Desalniettemin heb ik twee aarzelingen, te klein om ze bezwaren te kunnen noemen.

In de eerste plaats zou het gebruik van Viva la Vida door Coldplay om een televisieprogramma op te pompen, langzamerhand verboden moeten worden. Het is een cliché geworden, die combinatie van stevig ritme en pompeuze bedoelingen. Ik moet ook altijd even denken aan het vergelijkbaar multi-inzetbare Bitter Sweet Symphony van The Verve: ooit de lievelingsmuziek van PvdA-leider Wouter Bos, zaterdag op het VVD-congres gebruikt om premier Mark Rutte te verwelkomen.

Mijn tweede bezwaar is misschien iets ernstiger. Bij zo’n verre reis is sponsoring kennelijk onvermijdelijk, dus vraag ik me dan van het begin af al aan welke ngo er als een konijn uit de hoed zal komen.

Het was dit keer de Hivos en de actie Stop Kinderarbeid. Nivruti werkt als vrijwilliger in opvangkampen voor bevrijde kinderslaven en roept Heerhugowaardse consumenten op tot bezinning. Lisa houdt het niet droog bij het relaas van twee slachtoffers. Een nobele zaak, een zinnige confrontatie, en toch voelt het als reclame.