Met brille geregisseerde Ibsen valt op tussen weinig geëngageerde jonge theatermakers

Met de woorden „And the winner is...” maakt de vakjury aanstaande donderdagavond in het Compagnietheater de winnaar van de Ton Lutz Prijs 2012 bekend. Engagement scoort bij deze negen deelnemende regisseurs uitgesproken laag. Wat zich afspeelt in de samenleving bevindt zich kennelijk buiten het blikveld.

Dat is tekenend en wekt verbazing. Hoe kunnen jonge regisseurs zich zo afwenden van onze samenleving? Er doet zich met deze lichting een vreemd verschijnsel voor. In de interviews voor het tijdschrift Theatermaker reppen alle regisseurs erover dat ze de brug tussen „theater en samenleving” willen herstellen, net als het verloren geachte contact tussen theater en publiek. Maar in de praktijk komt er van deze droom weinig tot niets terecht.

De voorstellingen van de Maastrichtse Academie tonen meer individualisme en in zichzelf gekeerdheid dan die van de Amsterdamse Toneelschool. Kennelijk is het moeilijk de brug te slaan tussen particuliere ideeën en de communicatie met de toeschouwer, zoals Maastricht propageert.

Bij de scholen van Maastricht en Amsterdam gaan spelregie en toegankelijkheid gelijk op. De zelfgemaakte voorstellingen zijn qua visie en dramatische opbouw beduidend zwak. Vaak niet meer dan een stel los aaneengeregen scènes. Ambachtelijkheid in de zin van dramatische compositie is veelal onder de maat. Met uitzondering van Wij slapen niet dat consequent is gecomponeerd. Het welslagen van Living in Oblivion en Roerend stil ligt mede in de kracht van het origineel. Kijken naar Julie verdient een eervolle tweede plaats. Gedragsbiologie en theater gaan een geslaagd huwelijk aan.

De meeste brille en theatrale fantasie toont Maren Bjørseth van de Theaterschool Amsterdam. Haar versie van Een poppenhuis, gesteund door het vindingrijke decor van Marjolijn Brouwer, is overweldigend en meeslepend. Bjørseth volgt Ibsens ijzeren constructie op de voet. Maar zij en haar spelers weten in wervelende vrijheid een tekst van anderhalve eeuw oud te bezielen.

Deze Nora is nog altijd een personage van nu, vechtend voor begrip, liefde en zelfstandigheid. In dit opzicht voldoet Een poppenhuis toch aan de belangrijke eis van engagement. Bovendien weet Bjørseth theater te maken zoals theater moet zijn: verrassend, betrokken, fantasievol en zinnelijk. Zij is voor mij the winner...

De ITs Closing Night en de ITs Award Show vindt morgen plaats in het Compagnietheater, Amsterdam. Inl. itsfestivalamsterdam.com