Kiki speelt nu zonder faalangst

Tennisster Kiki Bertens blijft verbazen. Dit voorjaar won ze een proftoernooi in Marokko. Op Wimbledon versloeg ze gisteren de sterker geachte Tsjechische Lucie Safarova.

Voor wie het niet begrepen heeft, wil tennisster Kiki Bertens na de persconferentie best nog wel even demonstreren wat er in drie weken aan haar service veranderd is. „Eerst deed ik dus zo”, zegt ze, terwijl ze met haar linkerarm een denkbeeldige bal opgooit en haar rechterarm omhoog brengt voor de slagbeweging. „En nu dus zo.” Weer die opgooi, maar dan de rechterarm die met een sierlijke beweging eerst onderlangs naar achteren gaat voor ze de slag inzet.

Radicale verandering hoeft niet lang te duren. Martin van der Brugghen, die Bertens al vanaf haar zesde coacht, had op Roland Garros vorige maand opnieuw gezien dat de service van zijn pupil „eigenlijk te belabberd was”. En dan moet een fundamentele wijziging als een andere opslag maar gewoon in drie weken doorgedrukt worden. Met succes, bleek gistermiddag in de eerste ronde van Wimbledon.

Het was maar één van de verbazingwekkende verhalen die op te tekenen waren na de sterke overwinning (6-3 en 6-0) op de Tsjechische nummer 22 van de wereld, Lucie Safarova. Nog zo’n verhaal: dit was pas Bertens’ derde partij op gras ooit, de ondergrond waarvan ze vorige maand nog zei dat die er is „om op te voetballen”. Toch had de eerste overwinning van de Nederlandse nummer 86 van de wereld op een grandslamtoernooi veel weg van een routineklus.

Bertens mocht van haar coaches Van den Brugghen en Christiaan de Jong het gebarsten glas van haar telefoon niet aanraken, bang als ze zijn voor verwondingen aan haar kostbare handen. De vele felicitaties bleven daarom gistermiddag nog even onbeantwoord. Maar het gaf haar wel de tijd om in het mediarestaurant even na te praten over haar stormachtige ontwikkeling. „Ooit serveerde ik wel zo, dus ergens zat die beweging nog wel in me. Martin wilde eigenlijk al voor Roland Garros mijn service aanpassen, maar dat wilde ik toen niet.” Na het verlies in Parijs in de eerste ronde ging ze om.

De service moest blijkbaar echt dramatisch zijn voordat ze er pas aan wilde sleutelen. Het lijkt wel of Bertens altijd eerst door het zuur moet voor het zoete komt. Deze week liepen de trainingen op gras zo slecht dat ze gisteren met nul verwachtingen de baan opstapte. En won. In april verloor ze op onbegrijpelijke wijze in de tweede ronde van een klein toernooi in Italië, waardoor ze mee kon doen aan het proftoernooi in het Marokkaanse Fez. En won.

Als zesde Nederlandse vrouw schreef ze zo een WTA-titel op haar naam. Het was een doorbraak voor de twintigjarige speelster uit Wateringen. „Zo kon ik aan mezelf laten zien dat ik op de goede weg zat. Het ging in de wedstrijden steeds een stuk minder dan op trainingen en ik heb mezelf wel vaak afgevraagd hoe dat nou kwam. ‘Gaat het nog wel komen?’, dacht ik. De overwinning in Fez gaf een hoop rust en de bevestiging dat ik gewoon moet blijven doorgaan.”

Maar het was vooral een overwinning op haar faalangst. Wat dat precies is? Bertens: „Bang om te verliezen. Bang om af te gaan voor een groep mensen. Dat je op de baan staat en alleen maar bezig bent met de mensen eromheen en wat die allemaal wel niet van je vinden. In het normale leven heb ik dat niet zo, maar met tennis had ik dat vooral een paar jaar geleden heel erg. Ik heb er mee leren omgaan, veel over gepraat met mijn mental coach. Ik voel me een stuk beter, vrolijker de laatste maanden.”

Ze heeft haar zenuwen steeds beter onder controle, zegt ze. En ze slaagt er beter in zich op de baan af te sluiten voor de buitenwereld. Tenminste, zo lang het goed gaat. Het hysterische gegil op het looppad naast de baan halverwege de tweede set – toen superster Rafael Nadal zich een weg baande door de menigte – ging helemaal langs Bertens heen. „Als ik heel geconcentreerd ben, echt rustig, dan hoor ik eigenlijk helemaal niks. Dan kan ik me ook nergens aan storen. Maar als ik me niet comfortabel voel op een baan ga ik me echt aan alles ergeren.”

Dat was eind vorige maand nog te zien in de eerste ronde van Roland Garros, toen Bertens voor het eerst voor volgepakte tribunes speelde. Scheldend en tierend verteerde ze toen de tegenslagen, en ze verloor in drie sets van de Amerikaanse Christina McHale. Hoe anders ging het nu. Zes breakpoints kreeg ze, die ze allemaal benutte. En maar één keer werd haar nieuw aangeleerde service gebroken. Het deed haar niets. Ze brak haar Tsjechische tegenstander gewoon terug, om haar daarna geen game meer te gunnen. Totale rust in het hoofd. Alleen op het eind, toen het gedaan was met haar tegenstandster, was daar de gebalde vuist.