Bij Portugal - Spanje staat veel meer op het spel dan finale alleen

De Iberische buurlanden Spanje en Portugal treffen elkaar vanavond in de halve finale van het EK. En zoals het met buurlanden gaat, staat er vanavond een stuk meer op het spel dan ‘slechts’ een finaleplek. Zeker in tijden van economische crisis.

Ronaldo (Portugal, links) en Xavi (Spanje) ontmoeten elkaar vanavond in de halve finale van het EK. Foto AFP / Christof Stache

De Iberische buurlanden Spanje en Portugal treffen elkaar vanavond in de halve finale van het EK. En zoals dat met buurlanden gaat, staat er vanavond veel meer op het spel dan ‘slechts’ een finaleplek. Zeker in tijden van economische crisis.

NRC-correspondent in Spanje, Merijn de Waal, schrijft vandaag in nrc.next:

“De verhouding tussen beide landen op het Iberisch schiereiland is zeker niet slecht. Maar er leven genoeg ergernissen en gevoeligheden om er een beladen duel van te maken.”

Veel mensen zien Spanje en Portugal onterecht als één

Want niet alleen is Portugal het ‘kleine broertje’ van Spanje (wat zich uiteraard uit in een voetballende bewijsdrang die Nederland ook kent ten opzichte van Duitsland), Spanje en Portugal worden daarbij door buitenstaanders ook vaak nogal gemakkelijk op één hoop gegooid. De Waal:

“Multinationals snijden al jaren in de kosten door hun Portugese vestiging in Lissabon op te doeken en te kiezen voor één ‘Iberisch’ kantoor in Madrid of Barcelona. Ook sommige Noord-Europese regeringen zouden dat graag doen met hun ambassades – als het niet zo’n diplomatiek affront voor Portugal zou betekenen.”

Om de Spanjaarden alvast wat angst in de boezemen, de mooiste tien van Ronaldo het afgelopen seizoen:

Maar de twee landen voelen zich niet bepaald één, en zeker niet alleen in voetballend opzicht. De Waal:

“Zo hebben Spanjaarden om te beginnen een blinde vlek voor hun kleine buurland. Op weerkaarten staat het land vaak niet eens aangegeven – als ware het een onontgonnen provincie, waar geen weer bestaat. Portugese kranten zijn er niet te koop: wel de Britse, Franse, Italiaanse of Nederlandse pers. Porto en Lissabon zijn wel populaire bestemmingen voor een lang weekeinde weg, maar wie Spanjaarden tegenkomt tijdens zulke stedentrips krijgt het idee dat ze Portugal waarderen als een jarentachtigversie van hun eigen land. Goedkoop, rommelig, niet zo gehaast.”

Ronaldo zal zich vanavond nog extra willen bewijzen

Deze neerbuigende houding zou vanavond ook wel eens op het voetbalveld tot uiting kunnen komen. Spanje is er immers al een paar keer dit toernooi van beschuldigd wat hautain te spelen. Spanje heeft bovendien natuurlijk ook wel het nodige om mee te pochen. Het won het EK 2008 en het WK 2010. Portugal bereikte sinds 2004 niet eens een finale.

Maar Portugal heeft Christiano Ronaldo. De na Messi beste voetballer ter wereld zal meer dan ooit gebrand zijn vanavond de doorslag te geven. Hij moet en zal een keer schitteren op het ultieme, beslissende moment tijdens een eindtoernooi. En net als voor Nederland in 1988 zou dat moment wel eens in de halve finale tegen de grote buur kunnen liggen, en niet in de finale. Ook al omdat Ronaldo (Real Madrid) het ook opneemt tegen nogal wat spelers van Barcelona.

Terwijl het Portugese elftal geheel in dienst staat van Ronaldo, mist Spanje juist een goede aanvaller. Trainer Vicente del Bosque kan niet beschikken over de langdurig geblesseerde David Villa en mist een nummer negen. Fernando Torres lijkt niet geschikt, waardoor Spanje in de kwartfinale opnieuw met Cesc Fabregas als vooruitgeschoven middenvelder speelde.

Om de Portugezen alvast wat angst in de boezemen, de hoogtepunten van Xavi het afgelopen seizoen:

Spaanse premier Rajoy: EK-zege is morele injectie

Wat de beide landen ondanks hun verschillen wel gemeen hebben, schrijft De Waal, is dat het EK voetbal plaatsvindt tijdens de ernstigste economische crisis in decennia. Beide regeringen hebben noodleningen aan Europa moeten vragen. Lissabon in voorjaar 2011, Madrid deze maand.

De economische crisis verklaart waarschijnlijk op zijn minst deels waarom het EK in sommige Portugese huiskamers vooralsnog wat minder leeft dan tijdens andere toernooi. En ook in Spanje is het enthousiasme minder groot dan tijdens het WK 2010. Al kan het natuurlijk ook gewoon zijn, omdat Spanje al twee titels op rij won.

De Spaanse premier Rajoy stelde in ieder geval dat een nieuwe EK-zege “een morele injectie” zou zijn voor het geplaagde land. Dat zou het uiteraard ook betekenen voor Portugal. Er staat dus in de halve finale van vanavond niet alleen een finaleplek, maar ook de nationale trots én wat extra economische vertrouwen op het spel.

    • Jules Seegers