Veel vragen over koers nieuw Grieks kabinet

Door gezondheidsproblemen is er van de beoogde vliegende start van de nieuwe Griekse regering niets gekomen. En het coalitie-akkoord oogt niet erg realistisch.

athene. - In plaats van een vliegende start heeft de eerste week van de nieuwe Griekse regering meer weg van een pas op de plaats. De confrontatie met de andere landen van de eurozone is voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Nog voor zijn aantreden was geformaliseerd, is de nieuwe Griekse minister van Financiën Vassilis Rapanos al weer teruggetreden. Zijn gezondheid is te zwak voor de zware functie. Tegelijk is premier Antonis Samaras tijdelijk uitgeschakeld wegens een loszittend netvlies. Een bezoek van de trojka van IMF en eurozone controleurs is uitgesteld.

En dat terwijl er geen tijd te verliezen lijkt. Het geld is bijna op. Na twee verkiezingen in twee maanden tijd moet het land weer bestuurd worden. Internationale geldschieters willen snel terug naar de dynamiek van voortgangsrapporten, hervormingen en bezuinigingen.

Om de goede wil te tonen na de bemoedigende Griekse verkiezingsuitslag, boekte de Eurogroep eind vorige week een miljard euro over, geld van een vorige tranche dat was ingehouden omdat er geen regering was.

Over versoepeling van de kredietvoorwaarden zou wellicht kunnen worden gepraat, mits de nieuwe regering direct overtuigend zou tonen dat het haar menens was met de hervormingen en privatiseringen. „De bal ligt in Athene”, zei een diplomaat op basis van anonimiteit. „We willen nu eerst horen wat zij gaan doen.”

Maar kredietverstrekkers raakten direct al in verwarring over de Griekse koers. Zaterdag presenteerde het kabinet een coalitieakkoord van zeven pagina’s. Het leest eerder als een verlanglijst waarop ieder van de drie partijen iets mocht zetten dan als een samenhangend regeerakkoord. En het gaf niet de indruk dat Griekenland de al gemaakte afspraken wil naleven. Want inzake de kredietvoorwaarden, het memorandum, wil de regering op een aantal fundamentele punten aanpassingen.

De regering wil bijvoorbeeld geen ambtenaren meer ontslaan. De verlaging van het minimumloon ongedaan maken. De belastingvrije voet, die net van 12.000 naar 5.000 euro is verlaagd, geleidelijk weer verhogen. Zwakkeren, waaronder mensen met lage pensioenen, ontzien. En boven alles: twee jaar extra de tijd krijgen om de overige hervormingen en bezuinigingen uit te voeren, zodat de pijn kan worden gespreid. Tot 2016 in plaats van 2014.

Volgens schattingen door buitenlandse betrokkenen zou Griekenland daarvoor bovenop de bestaande miljardenkredieten nog twintig tot vijftig miljard euro extra nodig hebben. Dat soort bedragen worden in het coalitieakkoord echter niet genoemd. Economische groei, effectievere belastinginning en het terugdringen van bureaucratie moeten voor extra inkomsten zorgen, ook al is dat de afgelopen jaren slechts mondjesmaat gelukt. Een begroting staat er niet bij.

De trojka van IMF, ECB en eurozone landen wilde deze week op bezoek komen om een toelichting te krijgen op de plannen van de regering, zodat de verwarring over de koers zo snel mogelijk ongedaan kon worden gemaakt. Maar zonder premier en minister van financiën blijkt er niemand te zijn om mee te praten. De financiële experts zijn daarom thuis gebleven. Ze zullen begin volgende week een nieuwe poging wagen om een afspraak te maken.

In Griekse media gaat het hardnekkige gerucht dat beoogd minister van Financiën Rapanos vrijdag flauw viel toen tot hem doordrong met welk team hij de grote financiële problemen te lijf moest. Hij had geprobeerd zijn eigen team mee te nemen, maar kreeg andere staatssecretarissen opgedrongen. Ook zou hij niet geloven in het coalitieprogramma.

Hij is niet de enige. Ontdaan van alle verkiezingsretoriek blijven de kale cijfers over. En als je die bij elkaar optelt, zo zegt een direct betrokkene droog „klopt de som gewoon niet”.

De komende Europese ministerraad werd een week geleden door de Grieken nog gezien als de eerste gelegenheid om hard te heronderhandelen over de kredietvoorwaarden. Maar omdat er niet meteen een nieuwe minister van Financiën is en omdat premier Samaras even niet mag reizen, wordt Griekenland op de top vertegenwoordigd door president Karolos Papoulias (83), die een hoofdzakelijk ceremoniële functie heeft. Hij wordt bijgestaan door de minister van Financiën uit de interim-regering. Veel zullen ze de EU-regeringsleiders niet kunnen vertellen.

    • Marloes de Koning