Van Rompuy wil ver gaan in eurocrisis

Europees president Herman Van Rompuy heeft de 27 EU-leiders verregaande voorstellen gedaan voor economische, financiële en politieke integratie in de eurozone. Van Rompuy streeft naar meer Europees zeggenschap over nationale begrotingen, een beperkte vorm van euro-obligaties, een Europees depositogarantiestelsel en een euroministerie van Financiën.

Van Rompuy stuurde de plannen gisternacht rond voorafgaand aan de EU-top donderdag en vrijdag. Hij schrijft dat hij „algemene overeenstemming” wil bereiken over zijn voorstellen. Pas op een top in december wil hij „gedetailleerde voorstellen” doen. Van Rompuys voorzichtigheid tekent de gevoeligheid van de plannen. Hij probeert tegemoet te komen aan de Duitse wens van versterkt toezicht op schuldenlanden en tegelijkertijd gehoor te geven aan de roep om ‘solidariteit’ van Zuid-Europese landen, geleid door Frankrijk.

Van Rompuy stelt een „begrotingsunie” voor, een Duitse term. Eurolanden moeten elk jaar naar elkaars begrotingen kijken. „Het eurozoneniveau zou in een positie zijn om veranderingen te vragen in begrotingsvoorstellen als die in strijd zijn met de begrotingsregels”. Nieuwe schuldenvorming boven een Europees bepaald plafond zou „a priori goedkeuring” vereisen. Een Europees ‘schatkistbureau’ zou hier op de langere termijn op moeten toezien.

Van Rompuy wil „stappen” zetten naar „het gemeenschappelijk uitgeven van schuld”. Hij stelt „korte termijn financieringsinstrumenten op een beperkte en voorwaardelijke basis” voor. Hij doelt op een beperkte vorm van euro-obligaties met een looptijd van ongeveer een jaar, ook wel eurobills genoemd.

Op lange termijn kan volgens Van Rompuy een Europees „schuldenaflossingsfonds” worden opgericht. Maar dit is, overeenkomstig Duitse eisen, „afhankelijk van vooruitgang” in sterker toezicht op nationale begrotingen.

De uitgifte van gemeenschappelijke schuld in de eurozone ligt gevoelig in Nederland en Duitsland, die nu profiteren van lage rentes op staatsobligaties. Nederland is ook tegenstander van een ander voorstel van Van Rompuy: een Europees depositogarantiestelsel voor banken die onder versterkt EU-toezicht komen.

Van Rompuy is demissionair premier Mark Rutte (VVD) wel tegemoet gekomen door niet de term „politieke unie” te noemen, een woord dat in Nederland soms als ‘superstaat’ wordt opgevat. Rutte wilde vanmorgen nog niet reageren op de voorstellen. ,,We zijn ze aan het bestuderen’’, aldus een woordvoerder.

Morgen bespreken de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande de voorstellen van Van Rompuy.

Eurocrisis: pagina 21, 24-25