Media trappen in nep-persbericht 5vwo-ers

Radio 1 interviewde afgelopen donderdag Hidde van Veen. De masterstudent pedagogiek zou onderzoek hebben gedaan naar verschillen in leerstijl. Hij deelde schoolklassen in op karakter – doeners, denkers, bezinners en beslissers – en zag de cijfers omhoog gaan (gemiddeld 0,7 punten). Bovendien ontdekte Van Veen dat leerlingen die meededen aan het experiment minder lessen nodig hadden dan leerlingen uit de controlegroep. In een uitzending van de Radio 1 Sportzomer mag Van Veen zijn „verbluffende” resultaat toelichten.

Hidde van Veen blijkt in werkelijkheid Wessel Samdros te heten. Hij is 5 vwo-scholier, géén masterstudent. En hij blijkt perfect te kunnen liegen.

Tijdens het vak maatschappijwetenschappen op het Fons Vitae Lyceum in Amsterdam, kreeg zijn klas de opdracht een vals persbericht op te stellen en dat te verspreiden onder verschillende journalisten. Verschillende media, waaronder dus Radio 1, gingen vorige week op het persbericht in.

Het ging om een experiment, zo schrijft hun docent Jordi Vermeulen een week later in een e-mail aan de pers. ‘De leerlingen kregen de opdracht om te onderzoeken of journalisten zich houden aan journalistieke normen, zoals het checken van feiten en het raadplegen van meerdere bronnen.’

Vermeulen wil de resultaten van het experiment nog niet bekend maken. Maar vwo-scholier Wessel Samdros (alias Hidde van Veen) die aangewezen werd als persvoorlichter, wil wel vertellen over de proef.

Radio 1 benaderde Samdros op donderdag 14 juni, een dag nadat het valse persbericht was rondgestuurd. Hem werd gevraagd of hij in de uitzending over het onderzoek wilde komen vertellen. De redactie vroeg niet naar de onderzoeksresultaten. „Ze hebben alleen de naam Hidde van Veen gegoogeld. Daar kwam niks uit”, vertelt Samdros. „Toen ik zei dat ik principieel tegen Facebook en Twitter ben, was dat genoeg. Ze hebben niet naar school gebeld, en ook de begeleider die we noemden hebben ze niet benaderd.”

Marion van de Wouw is de betrokken eindredacteur bij Radio 1 Sportzomer, een project gedurende de zomer waarvoor alle omroepen op Radio 1 samenwerken in één programma. Ze vermoedt dat het daar is misgegaan. „We waren net drie dagen bezig, met allemaal nieuwe collega’s. Dit persbericht kregen we doorgestuurd van een onderwijsredacteur van een van de omroepen. We dachten: dit zit goed.” Al is dat géén excuus, benadrukt ze. „De norm is: altijd het onderzoek opvragen. Dat is niet gebeurd. Dat is dus fout.”

Naast Radio 1 namen ook enkele websites het onderzoek over, waaronder die van PIP, een tijdschrift over pedagogiek, en Vives, een onderwijsvakblad. Dagblad Trouw belde met Samdros en vroeg het onderzoeksrapport op. Samdros heeft toen niks meer van zich laten horen. In Trouw verscheen dus geen bericht. Samdros: „Zij hebben hun werk goed gedaan.”

In deze rubriek bekijkt de redactie opvallende mediaberichten