‘Ik wil er toe doen, dat is mijn ijdelheid’

Arie Boomsma presenteert vanavond het tweede seizoen van KRO’s Over de streep, waarin leerlingen zichzelf blootgeven. „Ik wil dingen doen waar de samenleving mooier van wordt.”

Het is meteen duidelijk waarom media Arie Boomsma interessant vinden. Boomlang, uitstraling van een hardrocker. Het haar op zijn hoofd is korter dan zijn baard en tatoeages bedekken zijn onderarmen. Zijn uiterlijk nodigt uit tot beschouwingen over zijn persoon. Zo werd in 2009 uitvoerig bericht over een fotoserie in homoglossy L’Homo en de daaropvolgende schorsing door de EO, vergelijkingen met Jezus worden graag gemaakt, en dan is er nog de eeuwige discussie over zijn geaardheid.

Boomsma is in de eerste plaats televisiepresentator. Hij is bekend van programma’s als 40 dagen zonder seks, Uit de kast en Over de streep. Van de laatste serie begint vanavond het tweede seizoen bij de KRO. Het programma is een registratie van ‘Challenge Day’, een uit Amerika overgewaaid concept met als motto ‘Leer elkaar nu eens écht kennen’. Leerlingen worden uitgedaagd om open te zijn over zichzelf. Ze steken een symbolische lijn over als een stelling op hen van toepassing is, bijvoorbeeld ‘Stap over de streep als je je eenzaam voelt op school’. Uit de evaluerende aflevering aan het einde van het eerste seizoen bleek dat leerlingen en ouders Challenge Day als een positieve ervaring beschouwen.

„De kracht van het programma is dat kinderen zien dat ze niet alleen zijn”, stelt Boomsma. „Soms overkomen je nare dingen. Het programma toont dat je niet de enige bent die iets meemaakt en ervaart, hoe moeilijk het ook is. Je zou elkaar dus moeten begrijpen. Ook is het belangrijk dat jongeren leren na te denken over de levens van anderen.”

Over de streep gaat om bewustwording en gelijkheid. Benadrukt het niet ook de verschillen, doordat je groepjes ‘zielige’ kinderen krijgt? „Wat we proberen, is om juist te laten zien dat die dingen gebeuren in levens ongeacht de groepen. Je maakt dingen mee die soms overeenkomen. De kritiek die in de vraag schuilt, is wel terecht: je moet opletten dat het geen dramacompetitie wordt.” Dramacompetitie? „Je moet oppassen dat het niet wordt: ‘Wie heeft het ergste meegemaakt? O, jij wint! Jij bent het zieligst’.”

Boomsma loopt zelf niet mee over de streep. „Dat leidt te veel af. Ik ben twee meter. Ik val nogal op.” De presentator denkt dat alle aandacht naar hem zou uitgaan. „Dan kan ik de kinderen ook niet opvangen als er iets gebeurt. Als iemand wegloopt, ga ik er achteraan. Ik hou onze hoofdpersonen in de gaten en praat tussendoor met ze. Als ik meedoe aan de dag, kan dat niet meer.”

Hoe verhoudt Over de streep zich tot het geloof? „Ik wil graag denken dat ze met elkaar te maken hebben. Als je een god erkent en altijd roept: ‘Die god is liefde en houdt van alle mensen’, moet je ook erkennen dat het een opdracht is om zelf ook zo met mensen om te gaan en dingen te doen waar de samenleving mooier van wordt. De kern van geloven is voor mij oog hebben voor de mensen om je heen. Daar gaan mijn programma’s altijd over.”

Er is veel kritiek op de Amerikaanse vorm van Over de streep. Het zou een formule zijn om te huilen. Boomsma begrijpt het wel. „Dat kan zo ervaren worden omdat je maar een deel van de dag ziet. Op die dag doen we acht uur spelletjes om vertrouwen en plezier te scheppen. De kijker mist dat, en is ineens bij dat moment met de streep. Dat heeft vaak een emotionele lading. De manier van praten is sentimenteel. Als we met de Amerikanen evalueren, geven we aan dat het Nederlandse publiek dat niet nodig heeft. Je hoeft mensen niet naar een traan toe te duwen. Maar dat is vorm.”

Het lijkt alsof Boomsma in zijn mediapresentatie provoceert om aandacht te krijgen. Spreekt daar geen ijdelheid uit? „Provocatie kan een vorm zijn. Ik vind het een interessante vorm, maar hij moet wel geladen zijn. Dus als ik provoceer, zal het zijn om iets onder de aandacht te brengen. Nooit om mezelf onder de aandacht te brengen. Mijn ijdelheid zit erin dat ik ertoe wil doen.” Boomsma denkt even na. „IJdelheid ligt wel altijd op de loer en misschien neigt het soms net te veel naar de ene kant. Maar dat zit meer in de interviews eromheen.”

Vorm moet nooit de inhoud overheersen, maar kan nuttig zijn om een standpunt onder de aandacht te brengen. Dat gold ook voor poseren in L’Homo. „Zulke dingen zal ik vaker doen. Dan kies is voor een voor sommigen ongemakkelijke vorm om een punt te maken. Ik schaamde me voor de manier waarop sommige christenen over homoseksualiteit praatten en ik dacht: nu laat ik zien dat er geen onderscheid tussen homo’s en hetero’s is door samenwerking met het blad. Bij de EO kozen we met 40 dagen zonder seks ook een vorm die voor sommigen wat ongemakkelijk was, of in ieder geval strijdig leek met wat de EO deed. Daar zit spanning. Ik hou van het opzoeken van mogelijke tegenstrijdigheden, om steeds weer te kijken hoe je iets onder de aandacht kan brengen.”

Het tweede seizoen van Over de streep wordt uitgezonden in de zomer. Boomsma had de programmering liever anders gezien. „Eerlijk gezegd was ik teleurgesteld over de plaatsing. Ik ben er wel trots op dat de publieke omroep zegt dat ook in de zomer mooie nieuwe dingen op televisie moeten komen. Maar ik zou liever willen dat ze dat met andermans programma deden.”

Over de streep Ned. 3, 20.25 - 21.20 uur

    • Marcella Veldthuis