Syrië : Turkije is geen vijand - ‘nieuwe vergelding voorkomen’

De Turkse premier Erdogan arriveert vanmiddag in Ankara voor een vergadering over het incident van vrijdag. Foto AP

Syrië beschouwt Turkije niet als vijand, en streeft naar een ‘goede buurlandrelatie’. Dat benadrukte Jihad Makdissi, de woordvoerder van het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken, vandaag tijdens een persconferentie in Damascus.

De relatie tussen de landen staat extra onder druk nadat Syrië drie dagen geleden een Turks F-4-gevechtsvliegtuig neerhaalde dat zich in het Syrische luchtruim bevond. Vrijdag meldde Makdissi al met met klem dat dit geen “agressieve daad” was tegen Ankara, maar een ongeluk, een stelling die hij vandaag herhaalde. Syrië maakte volgens hem gebruik van het “soevereine recht” een ongeïdentificeerd vliegtuig neer te halen.

Volgens Carolien Roelants, buitenlandredacteur voor NRC Handelsblad, is Syrië de situatie nu zoveel mogelijk aan het ‘sussen’:

“Het is nu niet in het belang van Syrië om het incident op de spits te drijven. Ze hebben een punt gemaakt, namelijk dat Syrië ertoe in staat is om gevechtsvliegtuigen neer te halen. Maar het land is er niet bij gebaat om meer dergelijke situaties uit te lokken die uitlopen op een gewapende vergelding. De kans is heel klein dat de NAVO of Turkije een aanval zullen uitvoeren op Syrië, maar het land is erbij gebaat om de kans nog kleiner te maken dat ze meer vliegtuigen uit de lucht moeten schieten.”

De NAVO vergadert morgen over het ongeluk van vrijdag in het kader van artikel 4 van het NAVO-handvest. Daarin staat dat lidstaten ‘gezamenlijk zullen overleggen wanneer, in de ogen van een van hen, de territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid van een van de partijen wordt bedreigd’.

Het toestel van de Turkse luchtmacht was volgens Turkije “per ongeluk” in Syrisch luchtruim terechtgekomen, maar was daar alweer uit toen het alsnog werd neergehaald. Het vliegtuig was dus niet op een spionagemissie in Syrië, zo stelde Ahmet Davutuglu zaterdag.

Syrië is samen met Turkije nog altijd bezig met de zoektocht naar het wrak en de vermiste piloten. De Turkse premier Tayyip Erdogan beloofde dit weekend dat Turkije de “benodigde maatregelen” zal nemen als het onderzoek naar het incident is afgerond.

Turkije en Syrië waren lange tijd bondgenoten, tot de uitbraak van de grote Syrische opstand. Toen demonstranten en opstandelingen zich vorig jaar tegen president Assad keerden en hij hierop protesten hardhandig begon neer te slaan, besloot Turkije de oppositie te steunen. Turkije steunt het Vrije Syrische Leger, dat bestaat uit deserteurs en opstandelingen en vanuit het bergachtige grensgebied met Turkije strijd voert tegen regeringstroepen.

    • Annemarie Coevert