Morsi president 'dankzij bloed van martelaars'

Moslimbroeder Mohammed Morsi, onder Mubarak nog in de cel, is nu president van Egypte. Op het Tahrirplein was het eindelijk weer feest.

A supporter of Muslim Brotherhood's presidential candidate Mohamed Morsy kisses his picture during a celebration of his victory at the election at Tahrir Square in Cairo June 24, 2012. REUTERS/Suhaib Salem (EGYPT - Tags: POLITICS CIVIL UNREST) REUTERS

Correspondent Noord-Afrika

KAIRO. Alsof de Egyptenaren nog niet lang genoeg hadden gewacht op de uitslag, werden ze gisteren nog aan een laatste foltering onderworpen.

De voorzitter van de verkiezingscommissie hield eerst een speech van bijna een uur voordat hij de verlossende woorden uitsprak: president Mohammed Morsi.

Het Tahrir-plein, waar tienduizenden mensen al uren stonden te wachten in een verzengende hitte, veranderde onmiddellijk in een gigantisch straatfeest, het eerste sinds het aftreden van president Hosni Mubarak op 11 februari vorig jaar. Het is dan ook niet niks: Mohammed Morsi, een Moslimbroeder die onder Mubarak meermaals in de gevangenis belandde, is nu officieel zijn opvolger.

Bij de Egyptische staatstelevisie werd onmiddellijk de knop omgedraaid. De zender die tot gisteren over de Moslimbroeders sprak als „de verboden partij”, en die ronduit partij had gekozen voor zijn rivaal Ahmed Shafik, zond gisteravond een diepmenselijke documentaire uit over het leven van Morsi, in afwachting van de eerste officiële speech van de president.

Morsi werd verkozen met 51,7 procent van de stemmen. Zijn rivaal, oud-generaal Shafik, behaalde 48,3 procent. De opkomst bedroeg 51,8 procent.

Morsi is dus verkozen met ruim een kwart van de stemgerechtigden. Voor een ander kwart van de kiezers is gisteren hun ergste nachtmerrie uitgekomen. Zaterdagavond hadden de aanhangers van Shafik voor het eerst een bijeenkomst gehouden die qua getallen de vergelijking met het Tahrirplein best kon doorstaan. De symbolische locatie was de tribune in Medinat Nasr waar in 1981 president Sadat werd vermoord door Moslimfundamentalisten.

Tot gisteren waren de meeste Egyptenaren overtuigd dat Shafik zou winnen. Ook zijn tegenstanders, vanuit de overtuiging dat de legerleiding dat zo had beslist.

Een groot deel van de Egyptische bevolking slaakte gisteren wellicht een zucht van verlichting. De onzekerheid van de voorbije week, waarin beide kandidaten de overwinning claimden, had voor een angstpsychose gezorgd. De regeringskranten hadden daar toe bijgedragen: één krant pakte uit met een voorpagina over het ‘bloedbad’ dat de Moslimbroeders zouden aanrichten als hun kandidaat het niet haalde.

Hoewel de verkiezing van een Moslimbroeder tot president zonder meer historisch is, is het niet de revolutie waarvan velen op het Tahrirplein anderhalf jaar geleden hadden gedroomd. Het plein werd gisteren bijna uitsluitend bevolkt door Moslimbroeders en salafisten.

Een enkeling maakte de journalist duidelijk dat hij als christen nooit toegang zal krijgen tot het paradijs.

De oorspronkelijke Tahrir-activisten bleven weg. Velen onder hen hebben de verkiezingen geboycot: een machtsstrijd tussen de Moslimbroeders en het oude regime was nooit hun idee van een revolutie. „Wie had dit ooit gedacht”, vroeg activist Noor Noor op Twitter, „De fundamentalisten en de felool (overblijfselen van het oude regime) komen op straat en ik zit thuis in mijn zetel.”

Of de verkiezing van Morsi een revolutie is, moet nog blijken. De legerleiding vaardigde op de laatste dag van de verkiezingen een grondwettelijk decreet uit waarin zij een groot deel van de macht van de president aan zichzelf voorbehoudt. Een week eerder had het leger ook al de wetgevende macht naar zich toegetrokken, toen het Constitutioneel Hof het door de fundamentalisten gedomineerde parlement onwettig verklaarde.

Op de hoofdzetel van de Moslimbroeders zei woordvoerster Nasaiba Ashraf gisteren dat de organisatie niet zal rusten tot de legerleiding al deze maatregelen ongedaan heeft gemaakt. „Goed, onze president heeft in de huidige omstandigheden niet heel veel macht. Maar wij hebben de macht van het volk achter ons.”

Of het echt tot een confrontatie met het leger komt valt nog te bezien. In het verleden hebben de Moslimbroeders directe confrontatie altijd vermeden. Een deal met de legerleiding is niet uigesloten. In zijn openingsspeech stond Morsi stil bij de revolutie: „Het bloed van de martelaars zal niet tevergeefs zijn”.

    • Gert Van Langendonck