Je bent Grieks en je wilt wat

Griekenland lijdt aan een brain drain: jongeren gaan massaal studeren en werken in het buitenland. Zoals aan de TU in Delft.

topshots TO GO WITH AFP STORY BY DARIO THUBURN A man walks by an economic-crisis related graffiti depicting a man in crutches holding a sign reading ""Health Kaput", a reference to the disrepair of the Greek public health system, on a wall in Athens on June 15, 2012. From political slogans scrawled on the walls to works of street art in run-down neighbourhoods, Greece's economic crisis is inspiring graffiti that probe acute social themes ahead of the upcoming May 17 general election. AFP PHOTO/ LOUISA GOULIAMAKI AFP

Je bent jong, hoogopgeleid en ambitieus. Je staat in de startblokken om aan je carrière te beginnen, en je hebt grootste plannen. Een eigen architectenbureau, een toppositie bij een advocatenkantoor of een baan als diplomaat misschien.

Maar je bent ook Grieks.

Steeds meer Griekse jongeren komen erachter dat ze hun ambities in eigen land niet kunnen waarmaken. De werkloosheid bedraagt er 21,7 procent en het nieuwe kabinet, dat al lijkt te wankelen bij aantreden, kan de onzekerheid vooralsnog niet wegnemen. Het einde van de crisis is nog niet in zicht. Dus ontvluchten steeds meer ambitieuze jonge Grieken de situatie in hun thuisland en beproeven hun geluk in het buitenland.

Volgens Eurostat emigreerden er in 2008 nog zo’n 51.500 Grieken. In 2010 waren dat er al bijna 120.000. Daarvan gingen in diezelfde periode ook veel meer naar landen binnen de Europese Unie: van 39 procent naar 52 procent.

Dat merkt Nederland ook. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat er in 2007 nog maar 798 Grieken naar Nederland kwamen. In 2008, toen de financiële crisis begon, waren dat er al 1.166 – een toename van 46 procent. En in 2010 kwam daar, met 1.558 Grieken, nog eens 34 procent bovenop. De werkelijke immigratiecijfers liggen waarschijnlijk nog veel hoger. Het CBS en Eurostat tellen alleen de Grieken die zich ook daadwerkelijk hebben ingeschreven bij een gemeente. Als ze hier voor kortere tijd komen werken, hoeven ze dat niet te doen.

Het leeuwendeel van de Griekse immigranten komt hier voor een baan. Maar het zijn geen seizoen- of fabrieksarbeiders, zoals veel Oost-Europese arbeidsmigranten. De Grieken die hier werk zoeken zijn juist hoogopgeleid.

Veel Grieken werken hier noodgedwongen onder hun opleidingsniveau. Uitzendbureau Undutchables, dat zich richt op internationale krachten, zag de afgelopen twee jaar een enorme toename van Griekse inschrijvingen. „We hebben nu veel meer Grieken in onze database dan voorgaande jaren”, vertelt consultant Lindsay Ozero. „En ze solliciteren op bijna alles. De meesten hebben een goede opleiding in Griekenland gehad. Vaak worden ze afgewezen omdat hun Engels niet goed genoeg is.”

Naast werken in het buitenland, besluiten veel jonge Grieken er te gaan studeren. Vaak hebben ze in Griekenland al een volledige opleiding afgerond, maar omdat ze niet aan de bak komen, is doorstuderen plan B. Ze hopen hun concurrentiepositie te verbeteren, en in veel gevallen: hier een baan te vinden.

Waren er in 2007 nog zeshonderd Griekse studenten in het Nederland om een universitaire of HBO-studie te doen, dit jaar zijn dat er volgens de Nederlandse internationale studieorganisatie Nuffic zo’n 1.400. Grieks is dit jaar voor het eerst de vierde nationaliteit voor internationale studenten in Nederland. Volgens het Griekse consulaat komt 90 procent hier voor een universitaire masteropleiding.

Er is geen universiteit in Nederland waar het aantal Grieken de afgelopen vijf jaar niet is gestegen. Delft, Eindhoven, Maastricht en Utrecht hebben in die periode ruwweg een verdrievoudiging van het aantal Griekse studenten gezien. In Amsterdam en Wageningen verdubbelde het aantal Grieken. En de stijging is door de crisis voorlopig ook niet ten einde.

De Technische Universiteit Delft is het meest in trek. Grieken zijn er, na de Nederlanders, de tweede nationaliteit – een plek die jarenlang de Chinese student innam. Er is een heuse Griekse gemeenschap ontstaan in de stad. In bepaalde cafés klinkt soms meer Grieks dan Nederlands.

De Grieken hebben nu ook een eigen studentenorganisatie: de Hellenic Student Society of the Netherlands (HSSN). Initiatiefnemer Theodore Klouvas (26) kwam drie jaar geleden met „een klein clubje Grieken bij elkaar”. Ze zetten een website op met een soort rudimentaire survival guide voor Griekse studenten in Nederland: hoe kom je aan huisvesting, hoe werkt het openbaar vervoer – praktische informatie, volledig in het Grieks. In de eerste anderhalf jaar kreeg de site 19.000 unieke bezoekers. Nu heeft de HSSN ongeveer 1.200 leden die zich hebben aangemeld via Facebook.

De organisatie verzorgt Nederlandse lessen en lezingen met prominente Grieken uit het Nederlandse zakenleven. Ook hebben ze een traditioneel Griekse dansgroep opgezet, waarmee ze onder meer gaan optreden op de Floriade in Venlo. Elke zondag wordt er geoefend.

Hoewel de HSSN studenten wegwijs maakt in Nederland, is het doel van de organisatie niet alleen om ze hier aan de bak te krijgen. Ze willen afgestudeerde Grieken ook weer terug naar hun thuisland halen, vertelt Klouvas. „Griekenland lijdt onder een enorme brain drain. Hoogopgeleide Grieken zoeken hun heil elders, en veel studenten blijven hier hangen. Dat is niet goed voor het land.” Hij wil de studenten helpen werk te vinden in hun moederland.

Zelf denkt Klouvas er overigens niet over om terug naar Griekenland te gaan. „Ik kom van een eiland, Rhodos, en tenzij je in het toerisme gaat werken is er voor mij niets te doen daar. Aangezien ik ook een Nederlands paspoort heb, is die keuze voor mij snel gemaakt.”

Ook Nederlandse afgestudeerden vinden moeilijker een baan. Opinie, pagina 16&17

    • Thomas Rueb
    • Maite Vermeulen