Duitsland laat Nederland los

En dit weekeinde was het de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble die zich voegt bij de Europese politici die zeggen dat een structurele oplossing van de schuldencrisis niet kan zonder verdere politieke integratie van de Europese Unie. „We hebben meer Europa nodig en niet minder”, zei de CDU-politicus in een vraaggesprek met het Duitse weekblad Der Spiegel.

In zijn bespiegelingen durft Schäuble ver te gaan. De huidige Europese Commissie zou moeten uitgroeien tot een Europese regering met een direct door de Europese bevolking gekozen president. Behalve het overdragen van financieel-economisch beleid van de nationale hoofdsteden naar Europa zou de Unie ook het buitenland- en het defensiebeleid meer moeten integreren.

Eerder zinspeelde de Duitse bondskanselier Angela Merkel op verdere stappen naar nauwere en bindende samenwerking in Europa. Zij herhaalde haar oproep afgelopen vrijdag na afloop van de ‘minitop’ in Rome waar de regeringsleiders van Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië bijeen waren om de vergadering van alle regeringsleiders van de Europese Unie, eind deze week, voor te bereiden.

Hoewel het begrip ‘cruciale top’ als gevolg van het weinig doortastende gedrag van de deelnemers de afgelopen anderhalf jaar behoorlijk door inflatie is aangetast, lijkt het dat het samenzijn in Brussel aanstaande donderdag en vrijdag tot belangrijke besluiten zal leiden. In elk geval zou dat zo moeten zijn.

Allereerst betreft het dan krachtige maatregelen om de aanhoudende economische crisis en de schuldencrisis te beteugelen. Maar steeds duidelijker wordt dat dit niet kan zonder een langetermijnperspectief waardoor ontsporingen als de huidige zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen. Het door betonrot aangetaste Europese gebouw heeft niet alleen behoefte aan noodreparaties, ook nieuwe architectuur is dringend gewenst. Anders zou de „dodelijke spiraal” waarvoor de Italiaanse premier Mario Monti afgelopen vrijdag waarschuwde, wel eens heel snel werkelijkheid kunnen worden.

Ondertussen zit het Nederlandse demissionaire kabinet nog altijd in de ontkenningsfase. Voor premier Mark Rutte houdt het denken vooralsnog op bij de oplossingen voor de korte termijn. Daarvan kan hij terecht stellen dat Duitsland en Nederland het grotendeels eens zijn.

Maar als het perspectief – wel of geen verdere integratie – heel anders is, ontstaat er een probleem. In de politiek zijn woorden vaak doorslaggevend. En dan is er een gevaarlijk verschil tussen het ‘ja, mits’ uit Duitsland en het ‘nee, tenzij’ uit Nederland.