De koningin van Sheba is te vinden in Ethiopisch DNA

Het verhaal over de koningin van Sheba, die een kind kreeg met koning Salomo, staat in allerlei varianten in de bijbel, de koran en in de Kebra Nagast, een dertiende-eeuws boek over de oorsprong van de Ethiopische koningen. Het verhaal bevat een kern van waarheid, blijkt nu uit genetisch onderzoek onder de belangrijkste bevolkingsgroepen in Ethiopië.

Ongeveer 3.000 jaar geleden is een groep mensen uit de Levant – onder meer het huidige Israël en Syrië, – terechtgekomen in Ethiopië en heeft zich daar gemengd met de lokale bevolking. In hun vorige week verschenen artikel in The American Joural of Human Genetics schrijven biologisch antropoloog Luca Pagani van de universiteit van Cambridge en collega’s daarover: „Deze uitkomst is consistent met de legende van Makeda, de koningin van Sheba.” Makeda regeerde ongeveer 1.000 jaar voor Christus het rijk Sheba, waarschijnlijk het huidige Ethiopië.

Volgens de legende ging Makeda, die in de bijbel geen naam heeft, naar de wijze koning Salomo in Israël. Ze bracht geschenken mee en uiteindelijk gaf Salomo haar ‘alles wat zij verlangde’, waaronder een zoon. Deze zoon ging mee terug naar Sheba en werd de stamvader van zijn volk. Feit is dat sommige volkeren in Ethiopië een relatief lichte huidskleur hebben en een Semitische taal spreken.

Het genoom van deze ‘Semitische’ Ethiopiërs is voor iets minder dan de helft van niet-Afrikaanse oorsprong – net als dat van de sprekers van het Cushitisch, een grote Afro-Aziatische taalgroep in het oosten van Afrika. De onderzoekers leiden dit af uit het genoom van 235 mensen van tien volken in Ethiopië en twee in de buurlanden Somalië en Zuid-Soedan. Nogal wat leden van deze Semitisch-Cushitische groep hebben het gen dat de code bevat voor een lichte huidskleur.

De onderzoekers hebben berekend dat 3.000 jaar geleden een grote groep mensen uit de Levant naar Ethiopië moet zijn gekomen. Dat komt volgens hen overeen met de leeftijd van de Semitische talen in Ethiopië. En het weerspiegelt de eeuwenlange uitwisseling van het land met het Midden-Oosten, die onder meer de koffie van Oost-Afrika in de Arabische wereld bracht.

    • Karel Berkhout