Protesten na ‘parlementaire coup’ Paraguay - diplomatieke actie buurlanden

"Vrijheid van meningsuiting?", zegt het bord dat in de lucht werd gehouden tijdens het protest van vannacht in Asuncion. Op de muren in de achtergrond wordt onder meer het onmiddellijke vertrek van Franco geëist. Foto Reuters / Jorge Adorno

De Paraguayaanse president Fernando Lugo heeft vannacht zijn afzetting een “parlementaire coup” en een “georkestreerde uitspraak” genoemd die niet is gebaseerd op aanvaardbaar bewijsmateriaal. Diverse Zuid-Amerikaanse landen nemen diplomatieke maatregelen tegen de regering van de nieuwe president Federico Franco.

Oud-bisschop Lugo zei op de nationale televisie dat hij is afgezet omdat hij de arme meerderheid in Paraguay wilde helpen. Toen hem werd gevraagd of hij hoop heeft zijn functie terug te krijgen zei hij dat nationale en internationale ophef ertoe kan leiden dat Paraguayaanse parlementsleden zijn afzetting terugdraaien. “In de politiek is alles mogelijk”, zei Lugo. Wel riep hij zijn aanhangers op op vreedzame wijze te protesteren.

Kerk wilde bloedbad voorkomen

Lugo zei dat rooms-katholieke bisschoppen hem voor de uitspraak van de senaat vrijdag een bezoek hadden gebracht en dat besloten werd dat hij de uitkomst van het proces over zijn afzetting, dat hij illegitiem noemde, zou accepteren om een bloedbad te voorkomen.

Boze Paraguayanen stonden gisteravond in de hoofdstad Asuncion lang in de rij om op een open podium hun beklag te kunnen doen over de afzetting van Lugo. Beelden daarvan werden uitgezonden door een publieke televisiezender die door de regering van Lugo is opgezet.

De afzetting werd een staatsgreep door een corrupte elite genoemd en er werd opgeroepen tot stakingen en protesten om de terugkeer van Lugo te eisen. “Wij zullen geen enkele andere president erkennen”, riep een groep van zeker tweehonderd mensen. Zij zwaaiden met vlaggen en dromden samen vanwege de kou.

Franco: ik wil niet dat Paraguay een regionale paria wordt

Lugo veroverde met steun van de armen het presidentschap, maar kondigde vrijdagavond zijn aftreden aan nadat de senaat had besloten dat hij uit zijn ambt moest worden gezet. Door snel te zwichten lijkt de president een gewelddadige confrontatie in Asuncion te hebben afgewend.

Lugo werd door zijn tegenstanders verantwoordelijk gehouden voor de zeventien doden die vorige week vielen bij gevechten tussen landloze boeren en de politie. Zaterdag zei Franco, die onder Lugo vicepresident was, dat zijn nieuwe regering al gemaakte internationale afspraken zal respecteren en en dat hij niet wil dat zijn land een regionale paria wordt.

Diplomatiek protest buurlanden

Buurlanden van Paraguay reageerden zaterdag verontwaardigd op de afzetting. Zij spreken ook van een staatsgreep. Ecuador, Venezuela, Chili en Cuba hebben verklaard de nieuwe regering niet te erkennen. Argentinië heeft aangekondigd haar ambassadeur terug te roepen. De plaatsvervanger van de ambassadeur krijgt de leiding “totdat de democratische orde is hersteld”. Brazilië treft eenzelfde maatregel.

De afzetting van Lugo was een dramatische aftocht voor de ooit zo geliefde leider die vier jaar geleden, op de golven van de linkse lente in Zuid-Amerika, aan de macht kwam. Lugo had vanaf zijn aantreden te maken met een sterke oppositie. De machtige elite in Paraguay, die lang gewend was zijn zin te krijgen, bond de strijd aan met Lugo toen die de belasting op soja wilde verhogen en landhervormingen wilde doorvoeren.

Al eerder werden pogingen ondernomen om Lugo af te zetten, maar toen was er niet voldoende steun in het congres. Nadat vorige week zeventien mensen om het leven waren gekomen toen de politie honderdvijftig boeren van een stuk land probeerde te verwijderen was die steun er wel.