Tijd voor een portellier

Over port bestaan veel misverstanden. weet een oplossing.

Om het jaar wipt Euan Mackay even bij mij langs. Afgelopen week was het weer zo ver. Gewoonlijk neemt hij dan wat samples mee van nieuwe vintage ports uit zijn stal. Geen straf, want Mackay is verantwoordelijk voor de verkoop van de wijnen van Symington Family Estates, de belangrijkste ‘shipper’ uit Douro. In zijn porfolio bevinden zich klinkende namen als Dow, Warre, Quinta de Roriz, Vesúvio en Graham.

Voordat we gingen proeven, bespraken we de portmarkt. Eigenlijk is daar in de jaren dat Mackay bij mij over de vloer komt niet veel veranderd. Port is niet bepaald hot. Bij wat traditioneel de grootste afnemers zijn (Frankrijk, Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk) is er een lichte daling te bespeuren in het marktaandeel. En dan gaat het hier ook nog om bulkport (90 procent van het volume) waar nauwelijks iets aan wordt verdiend.

Bovendien heeft dat goedkope, zoete spul als kwalijke eigenschap dat deze de reputatie van port als ‘klassieker’ doet eroderen. Misschien daarom ook lopen de shippers van vintage ports averij op in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, die stuivertje wisselen als het gaat om wie de grootste afnemer is.

Een recente productvernieuwing als rosékleurige port heeft de eb in de verkopen niet kunnen keren. Deze soort, bedoeld om mee te liften op de roségekte, deed mij ook wat geforceerd aan. Ik moest meteen denken aan mijn overbuurman. Het hele jaar door zie ik de man keurig in maatpakken lopen. Maar vorig jaar trof ik hem op Schiphol opeens in zo’n driekwart broek.

Mackay maakt zich overigens niet alleen zorgen over de teruglopende verkopen. Ook de gebrekkige kennis over port is hem een doorn in het oog, vooral bij de nieuwe lichting sommeliers. „Flessen staan te lang open. Port wordt te warm geschonken: 12 graden is perfect. Maar zonder uitzondering zie ik ze op zo’n trolley tussen de cognac, de armagnac en de whisky. En er worden verkeerde glazen voor gebruikt.” Port moet van hem in een gewoon wijnglas, niet in zo’n benauwd portglaasje.

En dan die eeuwige kaasplank bij de port, vervolgt Mackay. „Dan liggen daar vijf verschillende kazen op. Zelden is er ook maar eentje bijpassend. Port naar de knoppen. Kaas naar de knoppen.” Na deze verzuchting zet hij zijn nieuwe troef op tafel: 10, 20, 30 en 40 jaar oude tawny’s van Graham’s. Hij heeft ze niet alleen meegenomen vanwege hun nieuwe uitmonstering, maar ook omdat er thuis in Douro aan de receptuur is gesleuteld.

Tawny’s zijn diepzinnige, spirituele wijnen. Kersen, marmelade, luxe bonbons, geroosterde amandelen, karamel met een snufje zout en vijgen presenteren zich in volledige harmonie. Opvallend is dat waar dergelijke wijnen eerder nog wel eens ‘pushy’ wilden worden, er bij deze nieuwe blends sprake is van een veel frissere finish die de doordrinkbaarheid ten goede komt. „En de inzetbaarheid bij andere gerechten dan kaas”, vult Mackay aan. „Gisteren dronken wij in Restaurant Parkheuvel in Rotterdam Graham’s 20 year old tawny bij een ravioli met paddenstoelen. Een geweldige combinatie.”

„Benoem bij Symington iemand tot portellier”, suggereer ik hem. Naast het adviseren van de goede wijnspijscombinaties zou de portellier zich kunnen inspannen met het uit de weg ruimen van alle misstanden rondom drinktemperaturen en glaswerk. „Dan kun jij je fijn alleen bezighouden met de verkoop.”

Die laatste suggestie doet Mackay opveren. „Daar maak ik mij wat betreft de tawny’s geen zorgen over. Chinezen hebben deze soort ontdekt. Niet alleen omdat ze ’m zo lekker vinden, ook omdat ze de cijfers op het etiket zo goed begrijpen.” En dat baart de liefhebber in mij weer zorgen. Als de Chinezen deze port ontdekken is het met de vanafprijs van 19,95 euro voor Graham’s 10 year old tawny snel gedaan.

Graham’s is te koop bij ruim honderd Wijnkring-wijnwinkels, wijnkring.nl