In Spanje is het al begonnen: de yoghurtstaking

De grote voedings- en cosmeticareuzen gelden als ‘veilige’ beleggingen want ze verkopen recessiebestendige producten. Maar dat blijkt geen waterdichte garantie.

Sinds eind maart is het aan de gang. De Spanjaard koopt minder bronwater, minder babyvoeding en minder Danoontjes. Net als de Italiaan, de Portugees, ja alle consumenten in Zuid-Europa. Het Franse voedingsconcern Danone sprak deze week van een ‘snelle verslechtering’ van de verkopen in de mediterrane landen, veel sneller dan verwacht.

Danone is niet de enige. Het Amerikaanse bedrijf Procter & Gamble, bekend van merken als Pampers, Dreft en Duracell, kwam prompt na de waarschuwing van Danone met een vergelijkbare onheilstijding. Boodschap: er zit minder omzet- en winstgroei in het vat doordat de consument in de westerse wereld het laat afweten. Dus niet alleen de Zuid-Europeanen, maar alle consumenten in de ‘volwassen’ markten – economieën die langzaam groeien of verzadigd zijn.

Tot nog toe waren het de macro-economische statistieken van de bekende banken en denktanks die tegenwind aankondigden. Het Centraal Planbureau kwam met sombere prognoses over de wereldhandel. Die valt dit jaar terug naar een magere 1,25 procent. Maar optimisten konden zich nog laven aan de gedachte dat dit maar academische vergezichten zijn met hoge onzekerheidsmarges. De alarmerende berichten van Danone en Procter & Gamble boren echter dat laatste sprankje hoop nu ook de grond in. De mondiale terugslag wordt zichtbaar doordat er minder zalfjes en yoghurtjes over de toonbank gaan.

Voor beleggers is het slechtste nieuws dat het laatste bastion van ‘veilige’, recessiebestendige aandelen kennelijk evenmin bestand is tegen het gure economische klimaat. Voedsel en dagelijkse verzorgingsproducten gelden als minder conjunctuurgevoelig dan bijvoorbeeld luxeproducten en daarnaast hebben de grote concerns in deze bedrijfstak hun activiteiten zo over de aardbol gespreid dat zij van een ‘recessietje’ hier of daar weinig last hebben. Om een paar Nederlandse reuzen als voorbeeld te noemen. Wat denkt u hoeveel omzet Unilever en Heineken in Nederland maken? Unilever (Ola, Unox, Becel et cetera) verkoopt 3 procent van zijn producten in Nederland en, Heineken komt met zijn omzet niet verder dan 5 procent.

Zijn Unilever en Heineken dan toch de volgende bedrijven die alarm moeten slaan? Volgens analisten zal het zo’n vaart niet lopen. „Unilever doet het duidelijk beter dan Procter & Gamble”, zegt Karel de Zoete van Rabobank International.

Bovendien heeft het Brits-Nederlandse concern zichzelf niet zo in het pak genaaid als de Amerikaanse concurrent Procter die veel meer winstdoelstellingen tot achter de komma heeft geformuleerd. Dan moet je ook sneller beleggers waarschuwen als het wat minder gaat.

Procter heeft het de afgelopen jaren duidelijk slechter gedaan dan de naaste concurrenten. In de schappen en op de beurs (zie grafiek). Dat komt ook omdat het concern voor zijn omzet afhankelijker is van de Verenigde Staten, een volwassen markt met bescheiden groeipotentie. Unilever haalt inmiddels meer dan de helft van zijn omzet in opkomende economieën als Brazilië of India. „Unilever is veel internationaler gespreid”, stelt De Zoete. Meer dan de helft van de omzet van Unilever wordt gerealiseerd in snelgroeiende opkomende economieën.

Unilever profiteert juist van de interne problemen bij Procter, zegt analist Richard Withagen van SNS Securities. „Ze doen goede zaken en snoepen marktaandeel van Procter af”, weet hij. „Vooral met wasmiddelen in West-Europa gaat het goed”. Heineken is een iets ander verhaal. Die is wel groot in Spanje en afhankelijker van het kelderende consumentenvertrouwen daar. Withagen schat dat 5 à 6 procent van het bedrijfsresultaat van Heineken uit Spanje afkomstig is.

De yoghurtstaking in Spanje betekent dat nu zelfs defensieve waarden op de beurs hun glans dreigen te verliezen. Wie in Heineken stapt behaalt nu een dividendrendement van circa 2 procent (winstuitkering ten opzichte van koers). Dat is meer dan de rente die een Duitse staatlening oplevert. Unilever biedt uitzicht op toch zeker 4 procent. Aandeelhouders van Unilever moeten hopen dat hun bedrijf geen trendvolger wordt. Danone zegt de prijzen te verlagen om de omzet op peil te houden. Dat gaat ten koste van de winst, en uiteindelijk dus ook van koersontwikkeling en dividend.

    • Jeroen Wester