‘Farmer wants a wife’ stond ooit in een Brits boerenblad

Hoe ontstaan goede ideeën voor tv-programma’s? Wat slaat aan en in welk land? Acht vragen over het ontwikkelen van televisieformats.

1Wat is een format?

Een uitgewerkt idee voor een tv-programma. Producenten als Endemol, Talpa en Fremantle leven er van. Ze bedenken ze, brengen ze op tv en verkopen ze door.

2Hoe ontstaat een idee?

Bij Talpa werken twintig mensen binnen Talpa Content aan nieuwe formats. Maar soms is een tv-hit ook toeval. Neem Boer zoekt vrouw. ‘Farmer wants a wife’ was een rubriek in een Brits boerenblad. Met pin-upfoto. De hoofdredacteur van het blad was de zus van de bedenker van Who wants to be a millionaire (het succesvolste format aller tijden). Fremantle bracht het op tv in Engeland met weinig succes. In België en Nederland werd het een grote hit.

Volgens Gary Carter (Fremantle) scoort BZV vooral in landen waar men een romantisch beeld heeft van de boer als hardwerkende zelfstandig ondernemer. In landen met veel landarbeiders, en een minder rooskleurig beeld van het boerenleven, werkt het format niet.

3Welke genres verkopen goed?

Talentenjachten, zegt Laurens Drillich (Endemol). „Die kan je een-op-een overnemen. In muziek kan elke cultuur zich vinden.” Ook quizzen en grote reality, zoals Big Brother blijven populair. De top-3 is de afgelopen vijf tot tien jaar niet veranderd. Zenders mijden risico.

4En welke niet?

„Heel veel genres reizen niet”, zegt Drillich. „RTL Boulevard niet, De wereld draait door niet. Die hangen te veel aan individuen.”

5Moet een format altijd in eigen land een succes zijn?

Het helpt, maar hoeft niet. The Singing Office (in Nederland De Zingende Zaak) was in Nederland maar één seizoen op tv. De NCRV verkocht het aan acht landen. The winner is (Talpa) flopte bij SBS 6, maar komt wel op NBC. Endemols The Money Drop (hier Show me the money) was evenmin succesvol op SBS 6. De show stond volgens Endemol op een „onmogelijke tijd” geprogrammeerd (19.30 uur) op een zender die het moeilijk had. Al dit jaar komt de show terug op SBS. Nu op primetime.

6Hoe verdien je aan formats?

Zenders nemen een licentie. Zij betalen de houder(s) van de exploitatierechten, bijvoorbeeld de producent of andere makers. Intermediairs als Absolutely Independent krijgen commissie. Producenten delen soms ook mee in neveninkomsten, zoals sms’jes van kijkers.

7Wat is het geheim van een sterk format?

„Je moet een format benaderen als een merk”, zegt Maarten Meijs (Talpa). „Je moet er bovenop zitten.” Bij The Voice ligt van alles vast: de volgorde (audities, battle, live shows), graphics, muziek. „Als je tv kijkt op vakantie in Italië of de VS, dan moet je The Voice direct herkennen.”

8Wordt er veel gestolen?

Producenten en zenders hebben vaak ruzie over formats die te veel op elkaar lijken. Absolutely Independent heeft de laatste tijd vooral problemen in Duitsland. Sat.1 bijvoorbeeld zendt Land sucht Liebe uit, iets als Boer zoekt vrouw. Duitse zenders maakten ook varianten van Spoorloos en Memories. Geneste: „Er wordt veel geshopt. Zenders praten eerst en komen dan plots met een eigen versie. Copyright op dit vlak is in Duitsland slecht geregeld.”