Drijvende plezierflats

Cruises zijn niet langer alleen voor rijke bejaarden. Aan boord kun je surfen, karten en in een reuzenrad zitten. ‘Everybody happy?’

Italie, Venetie, 2012 Cruiseboot MSC Divina foto; Herman van Heusden Herman van Heusden

Via de luidspreker wordt in vijf talen aangekondigd dat er om drie uur super bingo is in de Silver Lounge op dek 6. In het zwembad op dek 18 begint de wet T-shirt competition (wie ziet er het beste uit in een nat T-shirt), in de Sigar Lounge kan men terecht voor een potje armworstelen (‘Wie is de sterkste man op het schip?’) en in de Garden Bar wordt iedereen van harte uitgenodigd voor de Tropical Party: „Let’s make Boom-Boom together with tequila Boom-Boom at the bar on the pool deck!”

We zijn aan boord van de MSC Divina, een gloednieuwe schuit die twee weken geleden door haar beschermvrouwe Sophia Loren werd gedoopt en nu op de Middellandse zee tussen Venetië en Istanbul dobbert.

Wie nog steeds denkt dat een cruise alleen bestemd is voor rijke bejaarden heeft het helemaal mis. In de afgelopen jaren is het elitaire gehalte er aardig van afgesleten. In de Verenigde Staten is de family cruise zelfs de snelst stijgende vakantiebestemming. Hoe kan het ook anders, nu cruiseboten uitgroeien tot immense drijvende flatgebouwen die – zoals de Royal Caribbean’s Allure of the Seas – zo’n 6.300 gasten (plus 2.384 man personeel) kunnen herbergen. Zoveel elitaire mensen bestaan er niet eens. Op dit soort schepen, waarvan er jaarlijks gemiddeld tien nieuwe bijkomen, is alle vertier aanwezig: zwembaden met golfslag waarop zelfs gesurft kan worden, klimwanden, golf- en tennisbanen, virtuele computerwerelden, kartcircuits, bibliotheken, gigantische spa’s en gyms, kermissen met reuzenrad en botsauto’s, enorme shopping malls, film- en theaterzalen met plaats voor 2.000 man. Plus natuurlijk een veelvoud aan restaurants, bars, danszalen en casino’s.

Neerblikkend vanaf het balkon van mijn hut (al wordt die term niet meer gebezigd, ze heten nu staterooms of suites) op de tweeëntwintigste verdieping oogt het onbegrijpelijk dat deze gevaartes überhaupt blijven drijven. En vooral dat de kapitein dit drijvende flatgebouw zonder horten of stoten heel soepeltjes achteruit kan inparkeren in de haven. Want een cruiseboot komt nooit alleen. In elke haven die we aandoen, liggen meerdere van dit soort gevaartes, dus is het net alsof je met je auto een plaatsje zoekt op een parkeerplaats.

Groeimarkt

Ruim 11 miljoen Amerikanen gingen in 2011 op cruisevakantie, ofwel ruim 3 procent van de bevolking. In Europa was dat minder dan 1 procent (5,5 miljoen), en in Nederland waren het er ruim 86.000, een stijging van maar liefst 31,7 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Wereldwijd gingen vorig jaar 20 miljoen passagiers aan boord, samen goed voor een omzet van 50 miljard dollar. Het is een groeimarkt, want ondanks de crisis wordt er voor dit jaar wederom een forse stijging verwacht. Vandaar dat MSC cruises (met twaalf schepen een grote speler) dit jaar bijna veertig afvaarten heeft gepland vanuit een Nederlandse haven.

An von Mózer, een krasse weduwe uit Zwijndrecht, wilde graag in Nederland aan boord gaan, maar alles zat al vol. Dus vertrekt ze vanuit Venetië, voor een week op de MSC Divina. Ze betaalde daarvoor nog geen 600 euro, inclusief vluchten. Let wel: dat zijn inclusiefprijzen, dus inbegrepen eten en non-alcoholische dranken („Maar in het grote restaurant is de huiswijn ook gratis hoor”, zegt An verheugd). Dat zijn vakantiebudgetten die op land nauwelijks meer haalbaar zijn voor iets soortgelijks. Daarbij zullen cruiseprijzen de komende tijd, door de moordende concurrentie, nog verder gaan dalen.

An slaapt voor dat geld in een eenvoudige buitenhut. „Kan mij niet schelen, ik ben toch nooit in mijn hut.” Ze is elke avond op de dansvloer te vinden, waar professionele dansers (keurige heren wiens enige taak het is alleenstaande dames met een dansje te verblijden) haar bij binnenkomst al meteen naar de dansvloer begeleiden. Gisteren won ze met de chachacha de tweede prijs, vanavond gaat ze voor goud. De muziek staat hard. Overal trouwens op het schip klinkt muziek, de hele dag door. Kinderen doen bommetjes in het zwembad, mensen liggen zij aan zij te bakken in de zon, en voortdurend schalt de luidspreker met weer een aankondiging van een nieuw event, ergens op het schip, of klinkt de retorische aanmoedigingsvraag: „Everybody happy!?”

Zalmmousse

Boven, in de Yacht Club, heerst serene rust. Daar wordt genipt aan een glaasje champagne en brengt de witgehandschoende butler een toastje zalmmousse met een toefje kaviaar. Hier geen zelfbediening all you can eat buffet, maar tafels die zijn gedekt met damast en een sommelier met een wijnkaart waarop het wemelt van de Grand Cru’s. Op dit dek zijn geen hutten, maar suites met walk-in closets, marmeren badkamers en beddengoed van het zachtste Egyptische katoen. Hier speelt geen hoempapa, maar een strijkkwartet. Want chic cruisen is bij lange na niet uitgestorven. Au contraire.

Toen wij aan boord gingen, stond Gusti Putra al op ons te wachten. „Welcome on board”, grijnsde hij ons tegemoet. Putra komt uit Bali en is onze privé butler op deze trip. Hij loodste ons met voorrang („Excuse me, excuse me”) door de drieduizend andere passagiers die tegelijk met ons aan boord gingen, naar een privé-lift die naar de Yacht Club zoeft. In dit exclusieve, afgesloten gedeelte is slechts plaats voor 170 gasten. Een verblijf hier is zo’n vijf keer duurder dan beneden, maar daar krijg je ook heel wat extra’s voor, zoals de privé-butler, cocktails, een gevulde minibar, 24-uur roomservice en culinaire hoogstandjes van Paco Roncero die twee Michelinsterren op zijn conto heeft staan.

Twee gescheiden werelden op een en hetzelfde schip, het is een opkomende trend. Over het algemeen vinden de zogenaamde chiquere cruises nog plaats op aparte, en vooral kleinere schepen, waar de ratio gast/personeel één op één is. Soms zelfs één op twee. Zo krijgt bij Silversea elke gast bij het ontbijtbuffet zijn eigen ober die het bordje vasthoudt terwijl jij opschept. Dat bordje zelf naar de tafel dragen is er ook niet bij, dat doet die ober.

Tijdens een eerder gemaakte cruise, op de Silver Whisper, een van Silversea’s schepen, ergens tussen Amsterdam en Denemarken ontmoette ik de Australische broers Robert en Bill. Ze ontbeten met een steak van Angus Beef en dronken daar een glas VSOP cognac bij. De champagne hadden ze al op. Ze grijnsden zichtbaar tevreden. „We hebben veel geld betaald voor deze cruise”, zei Bill, „en nu eten en drinken we dat terug.” Aan het diner droegen de dames hun mooiste juwelen. Alles ademde de luxueuze sfeer van de Titanic. Toen we aanlegden in Amsterdam ging het gros van de gasten linea recta naar de P.C. Hooftstraat om te shoppen. De meesten waren well traveled en al meerdere keren in Amsterdam geweest. „We’ve seen the Rembrandts and the Van Goghs”, zegt Eileen uit Boston, „but not the P.C. Hoeftstreet; is there a Prada?”

Alle wereldzeeën worden bevaren door cruiseboten. Van Nova Zembla tot Patagonië, van de Noordpool tot de Zuidpool, van tropisch eiland tot ijsschots. Een relatief nieuw fenomeen en zeer in opmars zijn de zogenoemde themacruises. Niet je tijd aan boord verdoen met lanterfanten, maar lezingen en cursussen volgen. Van uiteenlopend pluimage. Naar de Baltische Staten op een elfdaagse chocoladecruise, met chocoladeworkshops en lezingen over de historie van chocolade, hoe het gemaakt wordt, en onder leiding van een patissier zelf bonbons en taarten maken. Intellectueel dan wel cultureel hoogstaand kan ook, met voormalig directeur van het Rijksmuseum Henk van Os als spreker of Fik Meijer, emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis, zeer leerzaam onderweg naar musea, opgravingen en andere oudheidkundigheden. Of wat te denken van een fotografiecruise over de Middellandse Zee onder toeziend oog van een vakfotograaf (‘leer alles over techniek, belichting en compositie in fotogeniek Barcelona, Rome en Napels’, jubelt de folder), een golfcruise (leer aan boord een balletje slaan en breng het in 6 golfbanen onderweg aan land in praktijk), een filmcruise met films en voordrachten van beroemde filmsterren (zoals Isabella Rossellini), een wijncruise met een bekend sommelier. Of gay en/of lesbische cruises ook onder het hoofdstuk Thema vallen, is discutabel, maar ook die markt is sterk groeiend. En zeer geliefd bij het personeel, niet alleen omdat het er doorgaans een stuk uitbundiger toegaat dan op heterocruises, maar vooral omdat homo’s aan boord veel gullere fooiengevers blijken te zijn.

Dat is mooi, want fooien zijn een issue aan boord, omdat prijzen vaak voor een groot deel all-in zijn. Dus ook inclusief fooi. Maar is de standaard fooientoeslag van 7 euro per dag wel afdoende voor al het personeel aan boord, dat gemiddeld 12 uur per dag werkt, zeven dagen per week en zo’n tien maanden achtereen alvorens ze een paar weken met verlof gaan? Cash geld is niet nodig aan boord, vaak zelfs ongewenst, want alle extra uitgaven worden automatisch op de rekening van het hutnummer gezet; zonder echt geld geeft een mens nou eenmaal sneller uit. In de spa bijvoorbeeld. Spa’s aan boord zijn grenzeloos populair, ultiem luxueus en melkkoeien zonder weerga. Ik slenter door de spectaculaire Aurea spa van de MSC Divina, met riant ‘vue mer’ vanaf de massagebanken en Balinese schonen met soepele handen. Zal ik een gezichtsmassage laten doen (89 euro), of een bodymassage (119 euro), of – zuinig als ik ben – alleen een manicure (een koopje voor 49 euro)? En durf ik straks alleen Istanbul in, of boek ik – zoals de meesten – een bustrip naar de beroemde moskeeën en paleizen van de stad voor 75 euro per persoon? Want hoe all-in de prijzen op cruises ook zijn, wie iets extra’s wil, moet in de buidel tasten.

An von Mózer heeft intussen ook goud gewonnen op de dansvloer. Ze heeft drie uur non stop gedanst. Met een gezonde blos op de wangen gaat ze naar bed. Het is half twee ’s nachts.

msccruises.nl, silverjet.nl, cruisetravel.nlVanaf 23 juni is er zes weken lang op zaterdag een Nederlandse real life soap te zien over het maken van een cruise: 17:30 uur - 18:00 uur op RTL4.

    • Ivo Weyel