Wervelende vaart in sensationele ‘The Master and Margarita’

The Master and Margarita door Simon McBurney Complicite, Londen. Gezien: 21/6 Stadsschouwburg, Amsterdam. Te zien t/m 23/6 aldaar. Inl: hollandfestival.nl

Bedwelmend, sensationeel en in technisch opzicht oogverblindend: zo brengt het Britse gezelschap Simon McBurney Complicite de roman The Master and Margarita (De Meester en Margarita, 1940) van Michail Boelgakov op het toneel. In deze satirische Russische roman, gericht tegen het stalinistische bewind, krijgt een schrijver, de Meester, de naam staatsvijandig te zijn. De duivel, Woland, beheerst hem met zijn zwarte magie. Zijn geliefde Margarita wil hem bevrijden en voor zichzelf winnen. Hoe complex het verhaal ook is, de regisseur en acteurs vertellen het met ongekende vaart.

Camera’s en een achterwand die uit videobeelden bestaat, zorgen ervoor dat tal van scènes tegelijkertijd kunnen plaatsvinden. Een instortende muur oogt realistisch, maar bestaat slechts uit projectie. Als Margarita uit wanhoop uit het raam springt, dan zien we haar glijden langs de gevelwand. De actrice ligt op de grond, de camera plaatst haar tegen de verticale wand.

De 3D-animaties staan het spel niet in de weg, integendeel. De wanhoop van de Meester krijgt indrukwekkende gestalte tijdens zijn gedwongen verblijf in een inrichting voor geesteszieken. IJzeren deuren slaan op angstaanjagende wijze dicht. De wervelende vaart van de voorstelling weerspiegelt de chaos in het hoofd van de Meester: hij vecht vergeefs voor zijn artistieke overtuiging.

Schitterend is het tedere spel van Margarita. De duivel heeft haar onzichtbaar gemaakt. Bloot, als een schildersmodel, beweegt ze zich over het toneel. Zij symboliseert de puurheid in een omgeving van corruptie en leugen.

    • Kester Freriks