Van der Laan: gedicht over SS’er foute keuze Comité 4 en 5 mei

Eberhard van der Laan vindt dat het Comité niet had moeten kiezen voor het omstreden gedicht over een SS'er. Foto Hollandse Hoogte / Arthur Vriend

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei had niet moeten kiezen voor een gedicht over een SS’er dat zou worden voorgedragen bij de dodenherdenking op de Dam. Dat zegt Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, in een interview met het Nieuw Israëlitisch Weekblad.

Een 15-jarige scholier won de gedichtenwedstrijd van het Comité met een gedicht over zijn oudoom die zich aansloot bij de SS. Hij zou het gedicht mogen voordragen op 4 mei tijdens de jaarlijkse herdenking op de Dam, maar het gedicht veroorzaakte zoveel ophef dat het Comité besloot het omstreden gedicht terug te trekken. Van der Laan, die tot nog toe niet inhoudelijk op de discussie was ingegaan, laat zich nu kritisch uit over de keuze van het Comité:

“Ik wil niet terugkijken en iemand bekritiseren, maar ik vind dat op die vierde mei de ruimte voor slachtoffers en hun nabestaanden heilig is. Dus je doet die dag geen dingen die slachtoffers en nabestaanden ongelukkig maken. Dat is een principiële keuze.”

Omstreden gedicht zorgde voor woedende reacties

De Noord-Brabantse Auke schreef het gedicht naar aanleiding van de gedichtenwedstrijd die het Nationaal Comité 4 en 5 mei ieder jaar uitschrijft onder scholieren. Het vraagt scholieren daarbij te reflecteren op de erfenis van de oorlog. Een onafhankelijke jury bepaalde dat Auke het gedicht mag voordragen.

Het gedicht gaat over hoe de oudoom van Auke, Dirk Siebe, tot de keuze kwam te dienen aan het Oostfront bij de Waffen-SS. Hij meldde zich als een van de ruim twintigduizend Nederlanders als vrijwilliger aan bij de militaire tak van de SS, die zich schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdaden zoals het executeren van Joden in Oost-Europa. Het gedicht snijdt daarom een pijnlijk onderwerp aan.

Directeur van het Comité Nine Nooter noemde het gedicht van Auke “moedig” en zei dat hij een appèl doet om te blijven herdenken. Maar het Centrum Informatie en Documentatie Israël uitte felle kritiek en het Nederlands Auschwitz Comité dreigde zelfs met een boycot van de herdenking. Het Comité besloot daarop dat een ander gedicht zou worden voorgedragen op de Dam.

Lees hier het gedicht en een interview met de 15-jarige Auke, die zegt dat hij niemand heeft willen kwetsen.

    • Mirjam Remie