Gevallen kampioen van de armen

De senaat van Paraguay begint vandaag met een proces dat tot afzetting van president Lugo kan leiden. De voormalige linkse bisschop staat steeds meer alleen.

Paraguay's President Fernando Lugo is seen after a news conference in Asuncion June 20, 2012. Lugo announced the creation of an independent commission with the participation of the Organization of American States (OAS) to investigate the deaths of six police officers and eleven farmers in Canindeyu last Friday, according to the Paraguayan Interior Ministry. REUTERS/Jorge Adorno (PARAGUAY - Tags: POLITICS CRIME LAW) REUTERS

Toen Fernando Lugo vier jaar geleden aantrad als president van Paraguay, een van de armste landen van Zuid-Amerika, gold deze voormalige rooms-katholieke bisschop als een kampioen van de armen. Met zijn verkiezingszege doorbrak hij de heerschappij van de rechtse Colorado Partij, die 61 jaar onafgebroken aan de macht was geweest (waarvan 35 jaar als steunpilaar van dictator Alfredo Stroessner).

Maar inmiddels is Lugo vrijwel uitgespeeld. Zijn ambtstermijn loopt nog tot april volgend jaar, maar hij heeft zoveel politieke steun verloren dat het Huis van Afgevaardigden gisteren zonder moeite (met 76 stemmen tegen 1) kon besluiten een afzettingsprocedure tegen hem te beginnen.

Meteen vandaag al gaat in de Senaat het afzettingsproces tegen Lugo (61) van start. Volgens de voormalige minister van Binnenlandse Zaken, die kortgeleden al was gedwongen af te treden, is sprake van een „institutionele staatsgreep”, die de president politiek niet zal overleven.

Lugo zelf zei gisteren in een tv-toespraak dat hij niet aftreedt, maar zich „onderwerpt aan het politieke proces, met al zijn gevolgen”. Arme boeren begaven zich meteen naar de hoofdstad Asunción om hun steun aan Lugo te betuigen. Maar veel meer bondgenoten heeft de president niet meer.

In de Senaat heeft hij nog steun van slechts 7 van de in totaal 45 senatoren, terwijl de oppositie genoeg heeft aan dertig stemmen om hem te kunnen afzetten. „Alleen een massale volksopstand kan het vertrek van Lugo nog voorkomen”, zegt een Paraguayaanse journalist vandaag in de Spaanse krant El País. Een politiek analist riep de Paraguayanen gisteren op om naar de supermarkt te gaan en voedsel en batterijen in te slaan, voor het geval de crisis uitloopt op ongeregeldheden.

Al sinds zijn aantreden heeft Lugo het moeilijk gehad, en niet alleen omdat lymfeklierkanker bij hem werd vastgesteld en omdat uitkwam dat hij als priester zeker twee kinderen had verwekt. Het lukte hem niet zijn voornaamste verkiezingsbelofte in te lossen: een landhervorming die kleine boeren ten goede moest komen.

Aanleiding voor het instellen van de afzettingsprocedure was een uit de hand gelopen ontruiming van door 150 landloze boeren bezet land, dat in handen is van een politicus van de Colorado Partij. Volgens de boeren heeft die grondbezitter zijn politieke invloed gebruikt om het land decennia geleden in handen te krijgen.

Bij de ontruiming, vorige week, vielen zeventien doden: elf boeren en zes politieagenten. Volgens zijn critici was Lugo op de hand van de boeren, en zouden die een hinderlaag voor de politie hebben gelegd. In het Congres wordt Lugo nu verweten chaos en instabiliteit veroorzaakt te hebben.

Een groep van acht ministers van Buitenlandse Zaken van het regionale samenwerkingsverband UNASUR is gisteravond meteen naar Asunción gevlogen om erop toe te zien dat de democratische regels gerespecteerd worden. (AP, Reuters, AFP)