Doe jij de hervormingen, speel ik de spelletjes

Om te overleven verdeelt de Griekse coalitie het werk: een technocratenkabinet gaat hervormen en een team van politici zal onderhandelen met de eurozone.

Correspondent Zuidoost-Europa

Athene. Nadat de leider van de centrum-rechtse partij Nieuwe Democratie, Antonis Samaras, gisteren tot premier was beëdigd, begon hij meteen met zijn eerste opdracht: overleven. De Griekse driepartijencoalitie die het land uit het moeras moet trekken, wordt nu al bedreigd door instabiliteit. Samaras’ beide coalitiepartners verbinden aan hun steun aan de regering voorwaarden die hen, als het zo uitkomt, de kans bieden snel weer afstand te nemen.

Bij de eerste partner van Samaras, de sociaal-democratische partij Pasok, werd gisteren met de deuren geslagen. Prominente parlementsleden die in de vorige regering minister waren, worden buiten de regering gehouden. Partijleider Evangelos Venizelos heeft zijn zin doorgedreven: geen Pasok-ministers met een duidelijke partijpolitieke kleur.

Hij slaat daarmee twee vliegen in één klap. De regering, die voor immense taken staat en felle oppositie kan verwachten van de radicaal-linkse Syriza, nu de tweede partij van het land, heeft vooral de kleur van Nieuwe Democratie (ND). Als ze faalt, krijgt ND de schuld.

De derde partij, Democratisch Links (Dimar) doet nog minder van harte mee. Partijleider Fotis Kouvelis heeft steun vanuit het parlement beloofd, waardoor het kabinet op 179 van de 300 zetels steunt. Maar hij heeft ook gezegd dat die steun afhangt van het beleid. Daarover is nog weinig duidelijk. Er liggen uitgebreide richtlijnen, gemaakt in samenspraak met het IMF en de EU. Maar daar wil Dimar zo snel mogelijk vanaf. De partij lijkt met een been in en een been buiten de regering te staan. Dat roept vragen op over de stabiliteit van het kabinet.

De coalitiegenoten hebben een originele oplossing gekozen om de overlevingskansen van het kabinet te vergroten: ze splitsen het werk in tweeën. De ministersposten worden zoveel mogelijk ingevuld door technocraten, met een niet al te sterk partijpolitiek profiel. Zij moeten, ongehinderd door spelletjes, rust brengen in het landsbestuur en de hervormingen versnellen. Daarnaast komt er een ‘nationaal onderhandelingsteam’. Daarin zitten politici, die de confrontatie aan moeten met de rest van de eurozone, om daar soepelere voorwaarden te bepleiten.

Het splitsen van de regering in twee delen moet het mogelijk maken twee tegengestelde zaken te verenigingen: afspraken nakomen en er tegelijkertijd over heronderhandelen. Het bevrijdt de nieuwe ministersploeg ook van een deel van de ballast van het verleden. De ND-Pasok-combinatie roept nu al de reactie op dat er eigenlijk niets is veranderd. Die indruk zou worden versterkt als Pasok-ministers blijven zitten.

De vorming van een ‘nationaal onderhandelingsteam’ naast de regering is belangrijker dan de precieze samenstelling van de regering, zei Venizelos gisteren. De onderhandelaars kunnen meteen aan het werk. De leiders van de drie partijen, Samaras, Kouvelis en Venizelos, gaan samen naar Brussel om het land op 28 en 29 juni te vertegenwoordigen op de Europese top. Aan de Eurogroep vandaag doet nog de minister van Financiën mee van het interim-kabinet dat de afgelopen twee maanden verkiezingen voorbereidde.

In de vorige regering zaten 49 bewindslieden, dat moeten er nu minder dan 30 worden. Pasok draagt economisch adviseurs voor als minister van Financiën en als minister van Economische Ontwikkeling.

Een van de ministers of staatssecretarissen is waarschijnlijk Yannis Stournaras, directeur van economisch onderzoekinstituut IOBE. Hij vertegenwoordigde Griekenland in het overleg ter voorbereiding op de monetaire unie en heeft zich steeds verzet tegen de suggestie dat Griekenland bij de toetreding tot de euro creatiever met de boekhouding is geweest dan andere landen.

Begin dit jaar presenteerde Stournaras samen met de leider van de liberale partij Drasi een vergaand voorstel voor privatiseringen, dat in Griekenland weinig weerklank kreeg. De liberale partij haalde de kiesdrempel niet. Nu kan hij alsnog zijn gelijk gaan bewijzen.

    • Marloes de Koning