Cowboys in de Kamer

Kamerleden die proberen tijd te rekken hebben iets te veel naar de hitserie West Wing gekeken, denkt Rob Goossens.

Drie kwartier was de vertraging die de Tweede Kamer opliep doordat SP en PVV afgelopen week pogingen tot ‘filibustering’ deden. Met zulke minimale resultaten zal het de partijen nooit lukken gevoelige onderwerpen als het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) en de eigen bijdrage in de zorg over de verkiezingen heen te tillen. Dat ze het toch proberen, is tekenend voor de destructieve houding van de twee partijen.

Filibustering is een tamelijk nieuw begrip in de Nederlandse politiek en komt overgewaaid uit de Verenigde Staten. Politici proberen debatten uit of zelfs af te stellen door de parlementaire regels te misbruiken. In de VS is het weleens voorgekomen dat een Senator een telefoonboek ging voorlezen. Het is het soort cowboypolitiek dat je ziet in hitseries als West Wing. Martin Bosma (PVV) en Paul Ulenbelt (SP) hebben mogelijk iets te lang voor de tv gezeten, want de Nederlandse regels lenen zich nauwelijks voor dit soort praktijken. In tegenstelling tot de Amerikaanse politiek is het in de Staten-Generaal niet toegestaan om bijvoorbeeld voor te lezen uit een telefoonboek. Om je spreektijd vol te krijgen, heb je dus relevante spreektekst nodig – ongeveer 7.000 woorden per uur. Dat is 14 keer de tekst van deze column. SP-Kamerlid Paul Ulenbelt vroeg vorige week liefst 12 uur spreektijd aan. Had hij deze echt vol willen praten, dan had hij twee keer deze hele krant aan eigen materiaal moeten schrijven. Niet dat het hem lukte. Slechts twee uur duurde zijn betoog.

Het heeft er alle schijn van dat de SP en de PVV geen idee hadden waaraan ze begonnen. Bij het smeden van haar puberale plannen moest de PVV een beroep doen op het wandelend geheugen van de Tweede Kamer, SGP-voorlichter Menno de Bruyne. Van hem wilde de partij weten welke mogelijkheden er waren. Opvallend genoeg meldde zich niet veel later een tweede persoon op de gang van de mannenbroeders. Kamervoorzitter Gerdi Verbeet moest manieren zien te vinden de ongebruikelijke pogingen tot tijd rekken te counteren. De SGP’er stond beiden geduldig te woord. De kwajongensachtige twinkeling in zijn ogen ontging de PVV en Verbeet. Ze weten nog steeds niet van elkaar dat ze dezelfde adviseur raadpleegden.

Tijdwinst gaf het filibusteren al nauwelijks, maar zelfs de politieke gevolgen zijn verwaarloosbaar. De plannen die vertraagd moeten worden zullen ook na de verkiezingen een meerderheid hebben. Bovendien maken ze maar een heel klein deel uit van de Rijksbegroting. Penny wise, pound foolish. Met een duidelijk motief: de grote bezuinigingen komen zowel PVV als SP eigenlijk wel goed uit. Na de verkiezingen kunnen ze over de stuivers onderhandelen terwijl de miljoenenbezuinigingen reeds een voldongen feit zijn. Dat vertellen de partijen er gemakshalve niet bij.

Hoewel de politiek er zonder meer spannender op wordt, is het optreden van SP en PVV veelzeggend en zorgwekkend. De komende jaren zal het debat niet in het centrum gevoerd worden, maar op de flanken. Het politieke midden heeft zijn geloofwaardigheid bij een groot deel van de kiezers verspeeld door oneerlijk te zijn over de risico’s van onder meer het Griekse reddingsplan. We zouden ons geld echt terugkrijgen.

Nou ja, 99 procent.

De helft, is dat ook goed?

Misschien wordt Roemer of Wilders wel de grootste. Dan zijn zij, en niet meer Mark Rutte, de mensen die moeten uitleggen hoe het kan dat de crisis er de komende jaren niet minder op wordt. Het wordt tijd dat de cowboys zich van hun verantwoordelijkheid laten doordringen. Wat zou het fijn zijn als PVV en SP alvast gaan warmlopen met een eerlijk, houdbaar verhaal waaruit wél blijkt dat ze de ballen hebben om onze serieuze problemen op te lossen.

Rob Goossens (21) is parlementair verslaggever en commentator voor diverse media.

    • Rob Goossens