Auteurs krijgen recht op billijke vergoeding werk

Schrijvers, componisten en uitvoerende kunstenaars, zoals musici, krijgen een sterkere rechtspositie om een billijke vergoeding te vragen voor hun uitgebrachte werk. Het wetsvoorstel dat dit moet regelen is gisteren bij de Tweede Kamer ingediend door de staatssecretarissen Teeven (Justitie, VVD) en Zijlstra (Cultuur, VVD). Vakbond FNV Kiem noemt het wetsvoorstel Auteurscontractenrecht een „goede eerste stap”.

Schrijvers, componisten en uitvoerende kunstenaars, zoals musici, krijgen een sterkere rechtspositie om een billijke vergoeding te vragen voor hun uitgebrachte werk.

Het wetsvoorstel dat dit moet regelen is gisteren bij de Tweede Kamer ingediend door de staatssecretarissen Teeven (Justitie, VVD) en Zijlstra (Cultuur, VVD).

Vakbond FNV Kiem noemt het wetsvoorstel Auteurscontractenrecht een „goede eerste stap”. Vakbondsbestuurder Caspar de Kiefte zegt: „Nu draagt de maker, om het contract maar te krijgen, de rechten vaak voor niets of bijna niets over. Hij verliest daarmee veel zeggenschap over en inkomsten uit het gebruik van zijn creatie. Deze wet is de erkenning dat dat een misstand is.”

Het kabinet wil met de verenigingen van makers vaststellen wat een billijke vergoeding is. Als de exploitant het werk op een andere manier gebruikt dan afgesproken (bijvoorbeeld als een afgedrukte foto ook op internet wordt gebruikt), kan de maker een hogere vergoeding eisen.

Het wetsvoorstel bevat ook een zogenoemde ‘bestsellerbepaling’. Die houdt in dat de maker een hogere vergoeding kan claimen als zijn werk een onverwacht succes blijkt te zijn. De Kiefte is niet helemaal tevreden. „Dat zijn prima clausules in de nieuwe wet, het probleem is dat het alleen de uitzonderingssituaties goed regelt. Voor het overgrote deel van de aangegane contracten heeft dit geen gevolgen. Wat ontbreekt is een stok achter de deur om een betere vergoeding af te kunnen dwingen bij exploitanten. De billijke vergoeding mag volgens de toelichting op de wet ook nihil zijn, of in het honorarium inbegrepen.”

De bewindslieden willen het voor auteurs en uitvoerende kunstenaars ook makkelijker maken om contracten met exploitanten te ontbinden. Dat kan straks bijvoorbeeld als een schrijver wil dat zijn boek ook digitaal wordt uitgegeven, maar de uitgever daar geen zin in heeft, terwijl die laatste wel de digitale rechten heeft. Ook als een exploitant helemaal niets doet om het werk te exploiteren kan de maker straks makkelijker het contract ontbinden.

Het kabinet neemt verder maatregelen tegen de onredelijke eisen die uitgevers soms stellen. Het komt voor dat auteurs verplicht worden om al hun toekomstige werken aan de uitgever over te dragen. Het wetsvoorstel regelt dat dit soort onredelijke bepalingen in contracten kunnen worden vernietigd.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Donderdag 21 juni 2012, pagina 20 - 21.

    • Een onzer medewerkers