Valkuil van een miljoenenbonus (1)

Een lezer beklaagt zich dat het hier steeds gaat over mensen die hun werk haten. Jij banker-basher! Tja. Ik ben afhankelijk van de bereidheid van mensen met me te praten. De kans bestaat dat vooral ontevreden mensen zich opgeven, of instemmen wanneer ik ze benader. Waarvan akte.

Ik praat ook met mensen die werken met bankiers en zij benadrukken dat de meeste mensen in ‘finance’ zijn zoals u en ik. Maar, voegen ze daaraan toe, dit geldt niet voor de grootverdieners bij de zakenbanken: wat lijken die mensen ongelukkig zeg!

Ex-bankiers spreek ik ook en die zeggen stuk voor stuk: ik had geen idee hoe ongelukkig ik destijds was. Hoe kon ik ook, met de bizarre werktijden (in het jargon: ‘staying in till stupid o'clock’), de drank, nul ontslagbescherming en in het laatste decennium: de Blackberry. Veel bankiers (en advocaten) zijn tegenwoordig permanent bereikbaar; in de avond, weekends, vakanties... Als je nooit een moment echt voor jezelf hebt, hoe kun je dan ooit tot jezelf komen?

Maar dit stukje gaat over een gast die totaal dol is op zijn werk. Hij is een ‘banking equity’-analist bij een grote bank. Hij volgt een handvol mondiale banken en doet voorspellingen over hun winstgevendheid, uitmondend in aanbevelingen (‘recommendations’) voor hun aandelen: ‘koop’, ‘verkoop’, ‘houd vast’. Denk aan die nieuwsberichten: ‘Analisten reageerden teleurgesteld op de kwartaalcijfers van bedrijf X.’ Hij is zo’n analist en hij is ‘teleurgesteld’ als hij hogere cijfers had voorspeld.

Zijn analyses gaan naar ‘fund managers’ (sorry voor alle jargon) bij grote pensioen- en beleggingsfondsen. Hoe beter zijn advies, hoe meer ze hem betalen. Hij voorzag de bankencrisis, zegt hij bij een biertje, en zo kwam zijn inkomen dit jaar op een miljoen pond.

In het Engels heb je twee woorden voor verdienen: ‘earn’ en ‘deserve’. Dus vindt hij dat hij dat miljoen verdient verdient? „Tja, verdienden jij en ik het om in het rijke Westen te worden geboren?” Oké, maar is de verhouding tussen werk en beloning in balans? „Als een fund manager tien miljard pond beheert, en ik weerhoud hem van een misser die 2 procent had gekost, twee of drie keer per jaar... Dat is een boel waard.”

Zijn basissalaris is 150.000 pond, dus dat miljoen van afgelopen jaar was hoofdzakelijk bonus. Een enorme valkuil, vervolgt hij: „Gebruik nooit je bonus om je leven te ‘upgraden’. Als je je bonus gaat gebruiken om lopende kosten te dekken, heeft dat een psychologische impact. Het beïnvloedt je beoordelingsvermogen. Je komt in de verleiding om te denken dat de economie, en de markten, het komend jaar doorgroeien – want hoe beter de markten het doen, hoe hoger de kans op opnieuw een hoge bonus.”

Een nieuwe slok bier. „De privéscholen zijn een echte killer in dat opzicht, wanneer je je bonus daarvoor gaat gebruiken.”

In Londen zijn weinig goede openbare middelbare scholen, en voor een privéschool betaal je zo 20.000 pond. Per kind, per jaar, na belasting. Hoe meer je kunt betalen, hoe duurder de school van je kinderen, en daarmee hoe hoger je positie op de ladder van de onverminderd dominante klassenmaatschappij. Hij drinkt zijn biertje leeg en zegt: „Mijn baan lijkt erg op die van een journalist. Alleen beter.”

Volg het blog van Joris Luyendijk over het leven in het financiële hart van Londen via Twitter (@JLbankingblog)

    • Joris Luyendijk