Minister van Justitie VS onder vuur om affaire wapenhandel

De Amerikaanse minister van Justitie werkt onderzoek van het Congres tegen, zeggen Republikeinen. Een politiek gemotiveerde beschuldiging, zegt het Witte Huis.

Een dramatisch uit de hand gelopen onderzoek naar illegale wapenhandel is uitgemond in de zoveelste harde confrontatie tussen de regering-Obama en de Republikeinen in het Congres. Volgens een commissie van het Huis van Afgevaardigden heeft minister van Justitie Eric Holder zich schuldig gemaakt aan minachting van het Congres.

Holder zou documenten achterhouden die betrekking hebben op de operatie Fast en Furious, een onderzoek waarbij justitie tussen 2009 en 2011 opzettelijk toeliet dat smokkelaars in totaal zo’n 2.000 vuurwapens naar Mexico brachten. Justitie had gehoopt de wapens te kunnen volgen en zo op het spoor te komen van belangrijke Mexicaanse drugshandelaren.

Maar de Amerikaanse agenten verloren veel wapens uit het oog. Twee werden er teruggevonden na een schietpartij waarbij een Amerikaanse grenswacht was omgekomen.

Een commissie van het Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinen in de meerderheid zijn, doet onderzoek naar de kwestie onder leiding van Darrell Issa uit Californië, een Afgevaardigde die gezegd heeft dat de huidige regering de meest corrupte in de Amerikaanse geschiedenis is. Volgende week zal het voltallige Huis van Afgevaardigden stemmen over de beschuldiging dat Holder zich aan minachting van het Congres heeft schuldig gemaakt. Zo’n uitspraak, die nooit eerder een minister van Justitie trof, heeft vooral symbolisch gewicht, maar kan de reputatie van Holder wel ernstig beschadigen.

Het besluit van de commissie over Holder kwam nadat president Obama zich eerder op de dag achter de weigering van zijn minister om de stukken vrij te geven had gesteld. Obama beriep zich daarbij, voor de eerste keer sinds zijn aantreden in 2009, op het presidentiële recht om in het belang van het land bepaalde zaken geheim te houden, het zogeheten executive privilege. Onduidelijk is of dit privilege wel geldt voor besluiten waarbij de president niet persoonlijk betrokken is geweest.

De regering stelt dat ze al 7.600 stukken over de kwestie heeft overgedragen, maar dat het vrijgeven van de nu gevraagde documenten over interne beraadslagingen onverantwoord is. Het zou ambtenaren in de toekomst beducht kunnen maken om bij intern overleg onversneden hun mening te geven, als ze er rekening mee moeten houden dat het naar buiten komt.

Volgens de Republikeinen blijkt uit deze beslissing van Obama dat het Witte Huis betrokken was ofwel bij de operatie Fast and Furious, ofwel bij pogingen de kwestie onder het tapijt te vegen. Het Witte Huis stelt dat de Republikeinen de zaak opblazen uit electorale motieven. „In plaats van banen te creëren en de middenklasse te versterken, zijn ze op kosten van de belastingbetaler bezig politiek gemotiveerd te hengelen” naar materiaal waarmee ze de regering in een kwaad daglicht kunnen stellen.

Op het conservatieve tv-station FoxNews, sociale media en rechtse weblogs krijgt de kwestie veel aandacht en wordt al gespeculeerd over aftreden van Holder. (AP, Reuters)