Merkel bespaart gast Rutte 'meer Europa'

Om hun kloof over ‘meer Europa’ toe te dekken benadrukten premier Rutte en bondskanselier Merkel hun concrete samenwerking.

In this picture publicly provided by the German Government, German chancellor Angela Merkel, right, talks with the Prime Minister of the Netherlands Mark Rutte during a meeting at the chancellery in Berlin on Wednesday, June 20, 2012. (AP Photo/Guido Bergmann, German Government Press Office)

Van verwijdering tussen Duitsland en Nederland mocht gisteravond tijdens een bezoek van premier Mark Rutte (VVD) aan bondskanselier Angela Merkel niets blijken.

Rutte en Merkel wilden in het Bundeskanzleramt in Berlijn vooral eensgezindheid uitstralen over de aanpak van de eurocrisis. „Vriendschap”, „samenwerking” en „samen optrekken” was hun boodschap op een persconferentie vlak voor hun diner.

Merkel vermeed termen als „meer Europa” en „politieke unie” die deze maand leidden tot een opmerkelijk afhoudende reactie van Rutte. Ze gebruikte in plaats daarvan het meer pragmatische Europese jargon waarvan Rutte zich graag bedient: „samenwerking” en „afspraken”.

In de aanloop naar het gesprek tekende zich tussen Rutte en Merkel een botsing af over Merkels pleidooi voor verdere Europese integratie. Twee weken geleden pleitte Merkel voor „meer Europa”, een „politieke unie” waarin landen „stap voor stap bevoegdheden afgeven”.

Rutte zei dat hij „niet gelooft in het Europa waarin je soevereiniteit overdraagt”. In de aanloop naar de verkiezingen van september ligt het thema Europa voor de VVD-leider uiterst gevoelig. Ruttes houding leidde deze week tot kritiek van CDA-leider Sybrand van Haersma Buma, die zei dat Rutte „in Nederland met een vies gezicht over Europa praat” en de VVD-leider opriep aansluiting bij Merkel te vinden.

Merkel en Rutte deden in Berlijn hun best de verschillen toe te dekken, door concrete maatregelen te noemen waarover ze het wél eens zijn: strenge begrotingsregels en Europees bankentoezicht.

„Een van zaken waarin Nederland en Duitsland gezamenlijk optrekken is het grote belang van Europees toezicht op de bankensector, op de financiële sector. Daar zouden inderdaad volgende stappen gezet moeten worden”, zei Rutte.

Waar Merkel eerder deze maand sprak van overdracht van bevoegdheden aan Europa, noemde ze gisteren naast Rutte juist het vorig jaar door de eurolanden genoemde ‘euro-plus-pact’ over concurrentiekracht. Daarin „werken we samen” maar „geven we geen bevoegdheden naar ergens in Europa”.

Ze leek die woorden te gebruiken om het stijgend aantal eurosceptische Nederlanders gerust te stellen. In Duitsland ligt het overdragen van bevoegdheden minder gevoelig. Politici van verschillende partijen, onder wie de liberale minister van Buitenlandse Zaken Guido Westerwelle en de leider van de sociaal-democratische SPD, pleiten voor verdere Europese integratie.

Rutte zei verder dat hij tegenstander is van een versoepeling van de voorwaarden voor noodsteun aan Griekenland, waar de nieuwe premier Samaras vanmiddag een kabinet zou presenteren. De afgelopen dagen pleitten enkele Europese politici voor meer tijd voor Griekenland om de bezuinigingsdoelen te halen. Rutte noemde de vorming van een Griekse regering „goed nieuws”. „Ik ga ervan uit dat Griekenland nu ook de afspraken uitvoert”.

    • Mark Beunderman