Eén fout en de scheidsrechter kan naar huis

Net als Björn Kuipers mag Viktor Kassai geen EK-duels meer fluiten. De UEFA houdt de Hongaar verantwoordelijk voor een onoplettendheid van zijn lijnrechter.

Lijnrechters kregen gisteren in Warschau bijscholing om de positie van de bal vóór, op of over de doellijn beter te kunnen beoordelen. De UEFA had hiervoor een stand-in ingehuurd. Foto Reuters

Oekraïense voetballers zijn er niet mee geholpen, maar de Europese voetbalbond UEFA erkent dat de omstreden bal tegen Engeland een dag eerder als doelpunt had moeten worden aangemerkt.

De Italiaanse scheidsrechtersbaas van de UEFA, Pierluigi Collina, gaf gisteren op een persconferentie in Warschau ruiterlijk toe dat de Hongaarse arbiter Viktor Kassia in de laatste wedstrijd van groep D een beoordelingsfout heeft gemaakt. Met mogelijk grote gevolgen. Oekraïne kwam twee goals tekort om zich voor de kwartfinales te plaatsen.

De consequenties voor Kassai zijn ook hardvochtig, want de Hongaar behoort – evenals de Nederlander Björn Kuipers – tot de vier scheidsrechters die het EK vandaag moeten verlaten. Collina erkende dat er een causaal verband bestaat tussen de blunder en het vertrek van de Hongaar, die hoog in de hiërarchie staat en voor het toernooi als kandidaat voor de finale werd genoemd. Collina. „We wilden voorkomen dat het incident hem zou achtervolgen.”

Het ontbrak er nog maar aan dat Collina de Oekraïense bevolking excuses aanbood, verder ging de voormalige topscheidsrechter diep door het stof. „We praten over enkele centimeters, maar de bal had overduidelijk de lijn gepasseerd. De lijnrechter had dat moeten zien. Maar daarmee is Kassai niet geholpen. Hij was als scheidsrechter verantwoordelijk.”

Vanzelfsprekend kwam ook de wenselijkheid van elektronische hulpmiddelen weer ter sprake. Collina zei op de invoering daarvan geen invloed te kunnen uitoefenen. Omdat het de bevoegdheid van de wereldvoetbalbond FIFA is. Maar de Italiaan vernam nog diezelfde middag dat de techniek zijn intrede zal doen, want FIFA-voorzitter Sepp Blatter liet via Twitter weten ‘doellijntechnologie geen mogelijkheid, maar een noodzakelijkheid’ te vinden. Gezien Blatters tweet staat één uitkomst vast: voetbaldoelen worden voorzien van camera’s.

De reden van Kuipers’ vertrek lichtte Collina niet toe. Het zou met zijn als matig beoordeelde optreden bij Kroatië-Ierland te maken kunnen hebben. Kuipers, die volgens de UEFA-voorschriften er niets over mag zeggen, kreeg van de Ieren het verwijt dat de tweede Kroatische treffer vanuit buitenspelpositie werd gemaakt en hij Robbie Keane een strafschop had onthouden. Een ander voorval dat wellicht in het nadeel van Kuipers uitviel: Jérémy Menez kreeg geen tweede gele en dus rode kaart voor een woeste tackle op een Oekraïens been. Even later maakte Menez de 1-0 voor Frankrijk.

Tegen de achtergrond van de uitschakeling van Oranje is het vertrek van Kuipers wel opmerkelijk. Scheidsrechters uit landen die doorgaan mogen blijven. Sterker, de Engelsman Howard Webb, de Italiaan Nicola Rizzoli en de Portugees Pedro Proença kregen een kwartfinaleduel toegewezen. Voor elke wedstrijd krijgt een arbiter een vergoeding van 10.000 euro. Vanaf de halve finales wordt dat 15.000 euro.

Maar foute beoordelingen straft de UEFA bij dit EK genadeloos af. Dat blijkt uit de namen van de afgevoerde scheidsrechters. Alle vier hebben bij dit EK een deukje opgelopen.

Naast Kuipers en Kassai kregen gisteren de Duitser Wolfgang Stark en de Spanjaard Carlos Velasco Carballo te horen dat ze naar huis moeten. Collina liet blijken dat zij te opzichtig in de fout zijn gegaan. Stark kreeg veel kritiek na zijn optreden bij Spanje-Kroatië. De Kroaten voelden zich bestolen – ze hadden een strafschop moeten krijgen. En Velasco leverde zwak werk af in de openingswedstrijd tussen Polen en Griekenland. Hij zou de Grieken hebben benadeeld met een onterechte rode kaart voor Sokratis Papastathopoulos en een afgekeurd doelpunt van Dimitris Salpigidis.

De lijn van de UEFA is duidelijk: het beeld van een goede arbitrage mag niet worden vertroebeld. Want dat op hoog niveau wordt gefloten vindt Collina evident. De statistieken wijzen dat volgens hem ook uit. Hij onderbouwde zijn bewering met het aantal goede waarnemingen van de grensrechters. Van hun 302 beslissingen in 24 wedstrijden waren er volgens Collina 289 correct en dertien fout. Een ongehoord hoog percentage van 95,7 procent, meent de scheidsrechtersbaas. Alle waarnemingen van scheidsrechters zijn niet geregistreerd. Dat zou onbegonnen werk zijn, sprak Collina.

En de Italiaan kwam met meer cijfers. Er zouden ook nog negentien doelpunten expliciet zijn goedgekeurd op basis van een juiste beoordeling door grensrechters. Collina noemde als voorbeelden het doelpunt van de Spanjaard Jésus Navas tegen Kroatië en de twee doelpunten van Cristiano Ronaldo bij Portugal-Nederland. In al die gevallen had de grensrechter volgens hem goed gezien dat geen sprake was van buitenspel. Voor Collina een bewijs dat de UEFA de arbiters steeds beter begeleidt en het niveau daardoor stijgt.

Om die reden heeft de UEFA onder andere besloten, in navolging van de Champions League en de Europa League, ook bij het EK lijnrechters aan te stellen. Dat heeft naar Collina’s mening bijgedragen aan de verbeterde arbitrage, ook al ging het dinsdagavond dan mis met het onthouden van een doelpunt aan Oekraïne. Collina: „Het blijft mensenwerk. En mensen maken fouten.”

    • Henk Stouwdam