De valkuil van een miljoenenbonus (1)

„Gebruik nooit je bonus om je leven te upgraden. Als je je bonus gaat gebruiken om lopende kosten te dekken, heeft dat een psychologische impact. Het beïnvloedt je beoordelingsvermogen.”

Een lezer beklaagt zich dat het hier steeds gaat over mensen die hun werk haten. Jij banker-basher! Tja. Ik ben afhankelijk van de bereidheid van mensen met me te praten. De kans bestaat dat vooral ontevreden mensen zich opgeven, of instemmen wanneer ik ze benader. Waarvan akte.

Van de andere kant praat ik ook met mensen die werken met bankiers en zij benadrukken dat de meeste mensen in finance zijn, zoals u en ik. Maar, voegen ze daaraan toe, dit geldt niet voor de grootverdieners bij de zakenbanken: Wat lijken die mensen ongelukkig zeg!

Ik spreek ook ex-bankiers en die zeggen stuk voor stuk: ‘Ik had geen idee hoe ongelukkig ik destijds was. Hoe kon ik ook, met de bizarre werktijden (in het jargon: staying in till stupid o’clock), de drank, nul ontslagbescherming en in het laatste decennium: de Blackberry’. Veel bankiers (en advocaten) zijn tegenwoordig permanent bereikbaar; in de avond, weekends, vakanties... Als je nooit een moment echt voor jezelf hebt, hoe kun je dan ooit tot jezelf komen?

Dit stukje gaat over een gast die totaal dol is op zijn werk. Hij is een banking equity-analist bij een grote bank. Hij volgt een handvol mondiale banken en doet voorspellingen over hun winstgevendheid, uitmondend in aanbevelingen (recommendations) voor hun aandelen: ‘koop’, ‘verkoop’, ‘houd vast’ (hold). Denk aan die nieuwsberichten: ‘analisten reageerden teleurgesteld op de kwartaalcijfers van bedrijf X’. Hij is zo’n analist en hij is ‘teleurgesteld’ als hij hogere cijfers had voorspeld.

Zijn analyses gaan naar fund managers (sorry voor alle jargon trouwens) bij grote pensioen- en beleggingsfondsen. Hoe beter zijn advies, hoe meer ze betalen. Hij voorzag de bankencrisis, zegt hij bij een biertje, en zo kwam zijn inkomen vorig jaar op 1 miljoen pond.

In het Engels heb je twee woorden voor verdienen: earn en deserve. Dus vindt hij dat hij dat miljoen dat hij verdient, verdient? „Tja, verdienden jij en ik het om in het rijke Westen te worden geboren?” Oké, maar is de verhouding tussen werk en beloning in balans? „Kijk. Als een fund manager 10 miljard pond beheert, en ik weerhoud hem van een misser die 2 procent had gekost, twee of drie keer per jaar... Dat is een boel waard.”

Zijn basissalaris is 150.000 pond (185.000 euro), dus dat miljoen van afgelopen jaar was hoofdzakelijk bonus. Een enorme valkuil, vervolgt hij: „Gebruik nooit je bonus om je leven te upgraden. Als je je bonus gaat gebruiken om lopende kosten te dekken, heeft dat een psychologische impact. Het beïnvloedt je beoordelingsvermogen. Je komt in de verleiding om te denken dat de economie, en de markten, het komend jaar zullen doorgroeien – want hoe beter de markten het doen, hoe hoger de kans op opnieuw een hoge bonus.”

Een nieuwe slok bier. „De privéscholen zijn een echte killer in dat opzicht, wanneer je je bonus daarvoor gaat gebruiken.”

In Londen zijn weinig goede openbare middelbare scholen, en voor een privéschool betaal je zo 20.000 pond. Per kind, per jaar, na belasting. Hoe meer je kunt betalen, hoe duurder de school van je kinderen, en daarmee hoe hoger je positie op de ladder van de onverminderd dominante klassemaatschappij.

Hij drinkt zijn biertje leeg en zegt: „Mijn baan lijkt erg op die van een journalist. Alleen beter.”

Joris Luyendijk

De auteur doet in deze column elke donderdag verslag van het leven in de financiële wereld in Londen. Lees meer over de City op guardian.co.uk/bankingblog

    • Joris Luyendijk