Griekenland heeft regering - ‘drie partijen met de poppetjes van Nieuwe Democratie’

Evangelos Venizelos, leider van de socialistische Pasok-partij, voor zijn ontmoeting met Samaras vandaag in het Griekse parlement in Athene. Foto AP / Petros Giannakouris

Griekenland heeft een nieuwe regering. Antonis Samaras is bij zijn bezoek aan president Karolos Papoulias officieel beëdigd als premier. Samaras had tot vandaag de tijd om een nieuwe regering te vormen.

Evangelos Venizelos, leider van de socialistische Pasok-partij, verklaarde eerder vandaag al dat de formatie van de regering rond is, maar dat de details nog nader moeten worden uitgewerkt. Ook verklaarde hij opnieuw te willen onderhandelen over de begrotingsafspraken die zijn gemaakt met de eurozone, in ruil voor financiële steun aan Griekenland.

Samaras sprak de afgelopen dagen met de leiders van Democratisch Links en Pasok over een te vormen coalitieregering. Nieuwe Democratie kwam bij de verkiezingen afgelopen zondag als grootste uit de bus en haalde 129 zetels. Syriza werd tweede en behaalde 71 zetels, maar gaf meteen aan oppositie te willen voeren omdat de radicaal-linkse partij niet wil deelnemen aan een conservatieve regering die zich als ‘pro-euro’ profileert. Het socialistische Pasok haalde 33 zetels en Democratisch Links 17.

Democratisch Links vernieuwende factor

Nieuwe Democratie en Pasok hebben tezamen genoeg zetels om een regering te vormen, maar is er alles aan gelegen steun te krijgen van een derde partij. De twee partijen zijn in Griekenland jarenlang aan de macht geweest en hebben het land door wanbeleid in de huidige financiële crisis gestort. Het zijn ook de partijen die hun handtekening zetten onder de strenge bezuinigingsafspraken die Griekenland maakte in ruil voor financiële steun van de eurozone. Veel kiezers kozen tijdens de verkiezingen daarom voor de radicale partij Syriza.

Een derde partij zou moeten voorkomen dat een nieuwe regering eventueel wordt bestempeld als van “de oude garde”, schreef onze correspondent Marloes de Koning in NRC Handelsblad:

“Voor de stabiliteit van de nieuwe regering is deelname van Democratisch Links (Dimar) cruciaal. Het zou het kabinet een meerderheid van 179 van de 300 zetels in het parlement geven. ND en Pasok hebben samen 162 zetels. Dat is ook genoeg, maar Dimar is nodig om de indruk weg te nemen dat met de verkiezingen eigenlijk niets is veranderd.”

Regering van drie partijen met ‘poppetjes van ND’

Het nieuwe kabinet zal waarschijnlijk voor een deel uit vakministers bestaan, zonder partijpolitieke kleur. Zowel Pasok als Democratisch Links weten nog niet of zij ministers zullen leveren. Het zal dus een regering worden van drie partijen, met “de poppetjes van Nieuwe Democratie”, zegt onze correspondent Marloes de Koning:

“De regering wordt gesteund door drie partijen, maar in hoofdzaak is het Nieuwe Democratie met partijneutrale vakministers. Dat wekt de indruk dat andere partijen er niet achter staan, en roept de vraag op hoe stabiel deze regering zal zijn. Dat ze vrij veel technocraten benoemen heeft twee redenen. Ten eerste hebben veel oudere ministers het vertrouwen van burgers en de internationale gemeenschap verloren. Maar deze constructie spreekt ook uit dat Pasok het prima vindt als deze regering een ‘Nieuwe Democratie-kleur’ heeft.”

‘Regering wil dingen tegelijk doen die niet te herenigen zijn’

De drie partijen zoeken naar een formule waarmee ze met de rest van de eurozone kunnen heronderhandelen, zonder de indruk te wekken dat Griekenland de bestaande afspraken niet nakomt. Een nationaal onderhandelingsteam zou die taak op zich moeten nemen, met als inzet meer tijd om de bezuinigingsdoelen te halen. De wens om te heronderhandelen wordt breed gedragen, zegt de Koning, maar lijkt tegelijkertijd tegenstrijdig met de inzet van de regering om de doelen te halen:

“De nieuwe regering is op zoek naar een manier om twee dingen tegelijk te doen die eigenlijk niet te herenigen zijn. Daarom trekken ze het uiteen: de regering zal het land besturen, het onderhandelingsteam zal zijn best doen om meer tijd te bepleiten om de doelen te behalen. Zo willen ze zich aan de afspraken houden en hervormen, en tegelijkertijd heronderhandelen; want juist van die gemaakte afspraken willen ze af.”

    • Mirjam Remie