Tiger-baby gelooft niet meer in zichzelf

Een op de drie Ierse jongeren is werkloos. Ze groeiden op in jaren van economische voorspoed, maar verlieten de schoolbanken toen de crisis begon.

A pedestrian walks past a wall covered in graffiti, and which reads 'Hope & Renewal' on a building in Dublin, Ireland, on Sunday, Nov. 13, 2011. German Chancellor Angela Merkel said it's time to embrace a 'political union' in Europe to send a message to bondholders that euro-area leaders are serious about ending the sovereign debt crisis. Photographer: Aidan Crawley/Bloomberg Bloomberg

Correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland

Dublin. De dag begint vroeg. Goed, misschien niet zo vroeg als voor de werkende mens. Maar uiterlijk negen uur zitten de Ierse Dom Brady en Mieke Klinkenbergh – die ondanks haar Nederlandse naam die taal niet spreekt – in Dublin aan het ontbijt. Dan maken ze een lijstje met wat ze die dag gaan doen.

In het begin, toen de 22-jarige Dom net klaar was met zijn studie en de eveneens 22-jarige Mieke net werkloos was, sliepen ze uit. En dan lagen ze vervolgens op de bank of in bed. „Maar je wordt er gek van. Het maakt je lethargisch”, zegt Mieke.

Nu is er routine. Minimaal zes dingen worden er iedere dag gedaan. Vandaag onder meer: boodschappen. Morgen: de tuin. Daar hebben ze grootse plannen mee. Er moeten groenten worden geplant. Niet alleen als tijdverdrijf of om gezond te kunnen eten. Maar ook om geld te besparen. Want de boodschappen kunnen alleen nog worden gedaan bij de goedkope Lidl-supermarkt en op het einde van de markt. De wekelijkse uitkering van 268 euro is na de betaling van de huur en de vaste lasten snel op. Het stel heeft 26 euro per dag te besteden.

Generation Bailout worden ze genoemd of de Tiger-babies. Ze groeiden op in de jaren van de ‘Keltische Tijger’, toen de Ierse economie fors groeide en een voorbeeld was voor de rest van Europa. Maar ze gingen van school toen de crisisjaren inzetten en Ierland financiële noodhulp kreeg. Opeens waren de goedbetaalde banen die hun altijd waren voorgehouden, verdwenen. De werkloosheid groeide van 4 procent in 2006 naar bijna 15 procent nu. Onder jongeren is die zelfs bijna 30 procent.

Het goede nieuws is dat dat laatste percentage stabiliseert, de laatste twee kwartalen ging het niet omhoog. Het aantal jongeren onder de 25 jaar dat zich aanmeldde voor een uitkering daalde het afgelopen jaar zelfs met 10,7 procent.

Het slechte nieuws is dat vrijwel alle deskundigen vrezen dat dit komt doordat jongeren emigreren of blijven studeren. Uit cijfers uit september 2011 bleek dat 33.100 jongeren tussen de 15 en 24 Ierland hadden verruild voor het Verenigd Koninkrijk, Canada of Australië. In 2006 waren dat er slechts 15.600. En het aantal studenten groeit. Eén op de zeven 24-jarigen is nog student.

Ook Dom en Mieke willen verder studeren of migreren. Dom, die film- en mediastudies deed, weet dat er in Londen en Los Angeles goede masteropleidingen zijn. Mieke denkt aan een cursus van FÁS, het Ierse arbeidsbureau, waarmee ze juridisch of medisch secretaresse kan worden.

Die cursussen zijn enkele initiatieven die de Ierse regering verzon om de jeugdwerkloosheid terug te dringen. De werkloze behoudt zijn uitkering en krijgt 50 euro extra per cursusdag. Net als bijvoorbeeld het JobBridge-scheme, waarbij werkgevers een soort stageplek creëren. Bijna 7.000 jongeren kregen zo werkervaring en 37 procent daarvan een baan.

Had Mieke maar een vreemde taal geleerd. Dan kon ze nu meteen aan de slag. Want het is niet zo dat er geen banen zijn. De etalage van FÁS hangt vol met vacatures, vooral op de klantenserviceafdelingen van de grote IT-bedrijven. Maar de vereisten zijn vloeiend Nederlands, Noors, Russisch of Mandarijn. De enige baan waar noch ervaring noch talenkennis voor nodig is, is die van ongediertebestrijder. Zo staat voor velen solliciteren gelijk aan afwijzing.

Daarin schuilt het grootste gevaar voor Ierland, zegt James Doorley, voorzitter van de National Youth Council. „Een hele generatie verliest langzaam het geloof in zichzelf.” Uit onderzoek van de organisatie, die bijna alle jongerenorganisaties in Ierland vertegenwoordigt, blijkt dat diegenen die als twintiger geen werk hebben, later vrijwel altijd minder zullen verdienen en een slechtere gezondheid zullen houden.

En het is niet alleen het gebrek aan werk waarvoor Doorley waarschuwt, maar vooral „dat het leven vertraging oploopt”. „Je kunt geen enkele beslissing nemen over bijvoorbeeld samenwonen, trouwen, het kopen van een huis of zelfs huren, als je niet weet wat de toekomst brengt.” De mottenballengeneratie, noemt hij de Tiger-babies.

Mieke en Dom houden de moed er in. Solliciteren? Een welkome afwisseling op een dag. Uitgaan? Dat doen ze allang niet meer. Wel gaan ze met vrienden naar St Stephen’s Green, het park in het centrum van Dublin. En ze proberen zichzelf af en toe te trakteren. Wat de meest dure aankoop van de afgelopen maanden dan was? „Een mobiele telefoon.” Maar dat is bijna een eerste levensbehoefte. Mocht er een werkgever bellen, dan moet je wel bereikbaar zijn.