Pakistaanse rechter laat premier afzetten

Premier Gilani van Pakistan is niet langer premier, zegt het Hooggerechtshof. De constitutionele crisis verlamt de regering. Maar aan regeren kwam ze toch al niet toe.

In Peshawar, in de noordwesten van Pakistan, toonden enkele mannen gisteren hun blijdschap over het gedwongen vertrek van premier Gilani. Foto AP

Heeft Pakistan nu nog een premier of niet? De Pakistanen konden er vanmorgen alleen maar naar gissen. Yusuf Raza Gilani zou gisteravond laat zijn ambtswoning in Islamabad hebben verlaten met een auto die niet langer getooid was met officiële vlaggetjes. Maar regeringswoordvoerders wilden niet bevestigen dat hij was afgetreden en een nieuwe premier was nog niet in zicht.

Het Pakistaanse Hooggerechtshof had enkele uren eerder verklaard dat Gilani niet langer bevoegd was het ambt van premier uit te oefenen. Sterker nog: sinds het Hooggerechtshof hem op 26 april had schuldig verklaard aan minachting van de rechterlijke macht was hij illegaal aan de macht. Het Hof had hem die dag een symbolische straf van minder dan een minuut hechtenis opgelegd, maar schuldig was hij wel degelijk volgens de hoogste rechters.

Het Hof meent dat Gilani ten onrechte heeft verzuimd een brief aan de Zwitserse autoriteiten te schrijven met een verzoek tot heropening van een onderzoek naar geld dat door president Asif Ali Zardari illegaal zou zijn weggesluisd naar Zwitserse banken. Gilani heeft steeds betoogd dat zo’n onderzoek zinloos is omdat Zardari als president toch immuniteit geniet. Zardari verwierf zich al voor zijn presidentschap de bijnaam ‘Mr Ten Percent’ wegens de steekpenningen die hij zou hebben opgestreken voor bemiddeling bij het verkrijgen van overheidsopdrachten.

Het Hooggerechtshof gaf gisteren de nationale kiescommissie opdracht Gilani wegens zijn eerdere veroordeling uit het parlement te zetten. „Het ambt van premier is vacant”, verklaarde de president van het Hooggerechtshof Iftikhar Chaudhry . De kiescommissie deed wat haar was opgedragen, ook al zeggen Gilani en zijn aanhangers dat het niet aan het hof maar aan het parlement is om een premier af te zetten.

Toch lijkt de kans op een constitutionele crisis niet groot. De meeste analisten gaan ervan uit dat president Zardari en de top van de Pakistaanse Volkspartij (PPP) hun partijgenoot Gilani dan maar liever opofferen en een nieuwe premier zoeken. Officiële mededelingen hierover zijn echter nog niet gedaan.

Het is voor het eerst dat het Hooggerechtshof een premier afzet. Sommigen zien een verband tussen het krachtige optreden van het Hof en de precaire positie van opperrechter Chaudry zelf. Die raakte deze maand in opspraak omdat zijn zoon zich zou hebben ingespannen allerlei zaken bij het door zijn vader geleide Hof te regelen voor de controversiële zakenman Malik Riaz. In ruil voor vorstelijke vergoedingen en luxevakanties in Londen en Monte Carlo. Chaudry zelf, die naam maakte met zijn verzet tegen de vroegere militaire leider Pervez Musharraf, ontkent elke betrokkenheid bij die zaak.

De meeste Pakistanen maken zich intussen niet bijster druk om de constitutionele perikelen in de hoofdstad. In hun politici hadden ze toch al geen vertrouwen. Maar velen in Punjab, de volkrijkste provincie, gingen de straat op om te protesteren tegen de aanhoudende stroomonderbrekingen. Op veel plaatsen is er maar vier uur per etmaal elektriciteit. En dat bij temperaturen die oplopen tot ruim 45 graden Celsius.

    • Floris van Straaten