Merkel en Rutte onderstrepen eensgezindheid in aanpak eurocrisis

Mark Rutte en Angela Merkel spreken de pers vanavond eensgezinds toe in Berlijn. Foto Reuters/Fabrizio Bensch

De Duitse bondskanselier Merkel en demissionair premier Mark Rutte benadrukken dat ze “samen optrekken” in het zoeken naar oplossingen voor de eurocrisis. Dat bleek vanavond tijdens de persconferentie die ze gaven in Berlijn, in aanloop naar de EU-top volgende week in Brussel.

Rutte en Merkel spraken over een mogelijke langetermijnoplossing voor de eurocrisis. Onze politiek verslaggever Mark Beunderman woonde de persconferentie bij, en laat weten dat de politiek leiders vanavond zwaar de nadruk legden op concrete punten waar ze het wel over eens zijn:

“Zowel Rutte als Merkel noemde in hun plan van aanpak concrete punten waarover ze eerder al overeenstemming hebben bereikt. De drie belangrijkste punten die ze noemden zijn: sterke controle op begrotingen op basis van het nieuwe begrotintgspact, Europees bankentoezicht, en erop toezien dat alle eurolanden, met name de Zuid-Europese landen, zich aan alle gemaakte afspraken houden.”

Er zijn tijdens de persconferentie geen nieuwe plannen aan de orde gekomen. Het leek er volgens Beunderman sterk op dat Rutte en Merkel van tevoren hadden afgesproken om alleen deze concrete, relatief kleine punten te noemen waar ze het over eens zijn, en hun meningsverschillen over een ‘politieke unie’ te ontwijken:

“Beide namen het begrip ‘politieke unie’ niet in de mond, en ontweken vragen over dit nieuwe politieke orgaan dat Merkel nastreeft, maar waar Rutte fel tegenstander van is. Ze spraken herhaaldelijk over het belang van samenwerking, en lieten weten dat ze ‘gezamenlijk optrekken’ in het zoeken naar oplossingen voor de financiële crisis in Europa.

Wouter Meijer van de NOS had een gelijksoortige waarneming tijdens de persconferentie: “Rutte doet of er niks aan de hand is.”

Merkel wil ‘meer Europa’, Rutte voelt hier niets voor

De afgelopen weken was tussen beide leiders langzaam een kloof ontstaan over Merkels voorstel om een ‘politieke unie’ te starten. Twee weken geleden stelde zij in een ontbijtprogramma op de Duitse televisie dat Europa verder moet integreren om het vertrouwen in de financiële markten te herstellen. Nationale regeringen zouden “stap voor stap” bevoegdheden moeten afgeven aan de Europese Unie. Rutte heeft herhaaldelijk gezegd niets voor zo’n politieke unie te voelen en sprak smalend van “institutionele vergezichten”.

Meningsverschillen nog niet verdwenen

Mark Beunderman en Mark Kranenburg schreven vanochtend in nrc.next al niet te verwachten dat het vanavond tijdens de ontmoeting in Berlijn tot een openlijke botsing zou komen tussen Rutte en Merkel met het oog op de Eurotop in Brussel:

“Ondanks de botsende visies kan Rutte Merkel in de aanloop naar de Europese top niet te veel van zich vervreemden. Op de agenda staan andere voorstellen waar Nederland én Duitsland moeite mee hebben, vooral op het financiële vlak. Rutte is tegen een Europees depositogarantiesysteem, onderdeel van een ‘masterplan’ waar EU-president Herman Van Rompuy aan werkt. De Franse president Hollande wil leningen door het noodfonds ESM zonder dat regeringen daarover meebeslissen.”

De persconferentie van vanavond betekent volgens Beunderman niet dat de meningsverschillen tussen Rutte en Merkel over ‘meer Europa’ nu van de baan zijn. Zij zouden vanavond nog samen dineren. Onduidelijk is nog wat daar is besproken tussen de twee leiders.