En weg is alle energie van zwetende massa

Oekraïne likt zijn wonden na de uitschakeling op het EK. Het verlies tegen Engeland laat bij velen een bittere smaak na, door de verkeerde beslissing van een lijnrechter.

Het duurt ongeveer een minuut voordat de hemel oplost en de hel losbarst. Tienduizenden Oekraïense voetbalfans in het centrum van Kiev juichen hun stem hees als Marko Devic na een uur spelen in Donetsk voor de gelijkmaker zorgt tegen Engeland.

Aanvankelijk heeft niemand in de gaten dat het spel, ondanks dat verdiende tegendoelpunt, gewoon doorgaat. Pas als bondscoach Oleg Blochin op het enorme beeldscherm uit woede lijkt te ontploffen voor de neus van de vierde official, dringt het besef door dat het doelpunt is afgekeurd. Een jongen in een geel Oekraïneshirt smijt uit woede een bierflesje stuk op de straatstenen en brult een onverstaanbare vloek naar de nachtelijke hemel. Dit kan niet waar zijn. „We zijn bestolen”, zegt hij even later met dubbele tong. Het zijn precies de woorden die Blochin een half uurtje later in Donetsk zal uitspreken, kort na de uitschakeling.

Oekraïne zou alleen de kwartfinale hebben bereikt met een overwinning op Engeland, maar een eenvoudig kopballetje van de teruggekeerde Wayne Rooney maakte een einde aan de illusies van de EK-debutant. Eerder werd Polen als gastland van Euro 2012 uitgeschakeld.

Het bizarre doellijnmoment – opnieuw in een wedstrijd van Engeland – zuigt alle energie uit de zwetende mensenmassa in de fanzone op Chresjtsjatik, Kievs hoofdstraat. Eén keer leven ze nog op, als volksheld Andrei Sjevtsjenko in beeld verschijnt voor de slotminuten van zijn voetballoopbaan. Maar ook Sheva, licht geblesseerd aan zijn knie, kan niks meer bedenken om het toernooi nog even te verlengen.

Met een helse kater ontwaakt Kiev uit een droom waarvan het einde nog even had moeten worden uitgesteld. Nog voordat de blessuretijd in de imposante Donbass Arena van Donetsk is aangebroken verschijnen in de binnenstad van Kiev de eerste veegploegen – op een tractor. De fans beginnen langzaam af te druipen, op zoek naar bier. Aan het einde van de boulevard trekt een straatmuzikant snel publiek met harde Oekraïense rock. Dan maar muziek.

Het was niet het afscheid waarop Sjevtsjenko (35) had gehoopt, zegt hij na afloop. Na 111 interlands en 48 doelpunten liet hij gisteravond weten dat hij nog één keer het shirt van de nationale ploeg wil dragen. „Als het mogelijk is speel ik nog één keer, waarschijnlijk één van de vriendschappelijke wedstrijden”, zei Europa’s beste voetballer van 2004.

Vanochtend kondigde ook aanvaller Andrei Voronin zijn afscheid aan. Hij wil zich na 74 interlands volledig richten op zijn Russische club Dinamo Moskou, waarvan hij aanvoerder is.

Beide Oekraïners vonden dat hun ploeg zwaar was benadeeld tegen de Engelsen. „Er is duidelijk een grote fout gemaakt door een scheidsrechter”, vond Sjevtsjenko. „Hij stond heel dichtbij. Het doelpunt zou de wedstrijd drastisch hebben veranderd.”

Zijn coach Blochin kon zijn woede ook na afloop van de wedstrijd nog steeds niet bedwingen. Zijn emoties over de in zijn ogen onterechte uitschakeling liepen zo hoog op dat hij aan het einde van zijn persconferentie op de vuist dreigde te gaan met een Oekraïense journalist die kritische vragen had gesteld over zijn beleid. Blochin wees eerst naar de verslaggever, toen naar de deur. „Kom maar mee naar buiten”, fulmineerde de Europees voetballer van het jaar in 1975. „Als je een kerel bent vechten we het samen uit, één tegen één.”

Het zit er dus op voor Oekraïne, dat dankzij twee goals van Sjevtsjenko wel de openingswedstrijd tegen Zweden in Kiev wist te winnen (2-1). Beide groepsduels in de Donbass Arena, tegen Frankrijk (0-2) en Engeland (0-1), gingen verloren.

Daarmee blijkt Donetsk, het centrum van de huidige politieke machthebbers rond president Viktor Janoekovitsj, geen gelukkig jachtgebied voor de Oekraïense nationale ploeg. Het stadion van landskampioen Sjachtar Donetsk, de club van de schatrijke zakenman en parlementariër Rinat Achmetov, werd drie jaar geleden geopend door de Amerikaanse zangeres Beyoncé. Oekraïne wist er nooit te winnen.

En zoals zoveel in het onrustige Oekraïne wordt ook dit onderwerp direct gepolitiseerd. Donetsk zou met heel veel geld bij de UEFA hebben gelobbyd voor twee EK-wedstrijden van de nationale ploeg, zo beweren leden van de oppositie rond ex-premier Joelia Timosjenko.

De ondermaatse voetbalprestaties van Oekraïne in het pro-Russische mijnbouwgebied rond Donetsk hebben volgens de oppositie te maken met de halfhartige steun die de ploeg daar krijgt. „Emotioneel voelde dit als een uitwedstrijd voor de nationale ploeg”, zei parlementariër Mykola Tomenko vanochtend in de Kyiv Post, omdat Donetsk binnen de „Russische invloedssfeer” ligt.

    • Rob Schoof