Bij de G20 lijkt de glans er al weer af

Niet alle landen zijn in crisis. Daardoor ontbreekt op de G20-top de eensgezindheid die nodig is om de wereldeco- nomie in balans te brengen, maar wordt vooral de euro- zone onder druk gezet.

De Mexicaanse president Felipe Calderón heet de leiders van de G 20 welkom in de badplaats Los Cabos. Foto’s Reuters/AFP/AP

Een brede glimlach. Een ferme schouderklop. Of een stuntelige omhelzing, uitgevoerd door de Mexicaanse president en gastheer Felipe Calderón en zijn Zuid-Koreaanse ambtsgenoot Lee Myung-bak.

De begroetingen van de leiders van de G20, bijeen in het Mexicaanse Los Cabos, zijn allerhartelijkst. Gezien de onderlinge strubbelingen, moet de vriendelijkheid soms even kunstmatig zijn als de malse golfbanen en weelderige resorts in de rotswoestijn van Baja California.

Enkele akkefietjes van twee dagen topoverleg:

Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie schiet uit zijn slof als hem gevraagd wordt waarom een aanpak van de schuldencrisis zo lang op zich laat wachten. „In een democratie kost dit tijd. Wij laten ons de les niet lezen door niet democratische landen. Europa laat zich door niemand de les lezen.”

De Argentijnse president Cristine Kirchner probeerde voor de televisiecamera’s een envelop met documenten over het Argentijnse recht op de Falklandeilanden in handen te duwen van de Britse premier David Cameron. Hij weigerde botweg de papieren in ontvangst te nemen.

Dan waren er nog een snerende opmerking van Cameron over de belastingplannen van de Franse president François Hollande, een ijzige ontmoeting tussen presidenten Barack Obama en Vladimir Poetin en een gepland bilateraal overleg dat niet doorging, omdat Spanje boos is over de Argentijnse nationalisatie van oliebedrijf Repsol.

De incidenten voeden het idee dat de glans er af is bij de G20. Toen de regeringsleiders van de G20 in 2008 en 2009, op bijeenkomsten in Washington, Londen en Pittsburgh, eensgezind handelden, ontstond de notie dat het forum het nieuwe dominante orgaan was op het internationale toneel. Er zijn meer landen bij betrokken dan bij de G7. De G20 weerspiegelt door het meedoen van landen als China, India, Brazilië, Mexico en Indonesië ook de veranderende machtsverhoudingen in de wereld. Toch is de club klein genoeg om effectief te kunnen besluiten. Zo besloten de G20 op het hoogtepunt van de financiële crisis 1.000 miljard dollar in de economie te pompen.

In Los Cabos is van die geest weinig over. Er werd na ruim een half jaar onderhandelen een akkoord bereikt over het verhogen van de crisiskas van het IMF, waarbij de lasten niet gelijk werden verdeeld. Canada en de VS geven geen extra geld en de armere BRIC-landen wel.

Ook de afspraak tussen de G20-leden om tot eind 2014 geen protectionistische maatregelen te treffen, kwam moeizaam tot stand, erkende Calderón. Pas op het laatste moment konden Argentinië, Zuid-Afrika en Brazilië overgehaald worden. Maar analisten hechten weinig waarde aan de toezegging van vooral Argentinië.

Niet alle landen zijn in crisis, dus de urgentie ontbreekt in delen van de wereld om nu baanbrekend samen te werken en de nationale belangen los te laten. Ook is de top in Los Cabos de tweede G20 op rij die gedomineerd wordt door een acute (Griekse) crisis.

Gevolg is dat de G20 niet wordt gebruikt als forum om samen te werken en de wereldeconomie in balans te brengen, maar dat er vooral druk uitgeoefend op de eurozone om orde op zaken te stellen.

Ook gisteren stond Los Cabos in het teken van de leiders van de Europese Unie die voorzichtig plannen uitwerking in aanloop naar hun top op 28 en 29 juni. Duidelijk is dat het onder toezicht stellen en stutten van de Europese banksector, het steunen van Spanje en het laten dalen van de rentestanden op obligatiemarkten de belangrijkste onderwerpen zijn.

Door de excessieve aandacht voor de eurozone, is er nauwelijks discussie over andere economische problemen. Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds maande de VS snel actie te ondernemen tegen de economisch schadelijke automatische belastingverhogingen die volgend jaar in werking treden als het Amerikaanse Congres niet tijdig tot een bezuinigingsdeal komt.

De waarschuwing stond ook in de slotverklaring, maar niemand in Los Cabos die het er over had. Het zou voor Europese leiders ondoenlijk en wellicht misplaatst zijn om middenin de eurocrisis opeens de VS aan te spreken op gebrekkig beleid. Volgend jaar trekt de G20 naar Sint Petersburg. Dan mag de Amerikaanse president daar uitleggen hoe gecompliceerd de schuldenproblematiek in zijn land is.

    • Melle Garschagen