2 miljard is best een goede deal voor Vestia

Woningcorporatie Vestia heeft een akkoord bereikt met haar schuldeisers: Vestia neemt 2 miljard euro verlies, de banken kopen hun risicovolle financiële producten terug.

Rotterdam, 26 april 2012 Hoofdkantoor Vestia. Foto: Walter Herfst

Redacteur Arbeids- & Huizenmarkt

Rotterdam. De schade in de Vestia-affaire* is ongeëvenaard hoog: 2 miljard euro. Zelf betaalt Vestia circa 1,3 miljard euro van het verlies. De andere woningcorporaties draaien op voor de resterende 700 miljoen euro. Het is de grootste redding in de geschiedenis van de sociale huisvesting.

Na dertig dagen van pittige onderhandelingen bereikten Vestia en de banken afgelopen maandag een akkoord. In ruil nemen de banken de risicovolle financiële producten die ze Vestia verkochten weer terug. Twee van de elf (inter)nationale zakenbanken, Credit Suisse en het Duits-Ierse Depfa, hebben niet getekend. Met die banken wordt apart verder onderhandeld.

De ontslagen kasbeheerder van Vestia, Marcel de V., kon het nieuws gisteren in de krant lezen. Tijdens zijn voorarrest mocht hij de afgelopen twee maanden een tijd lang geen media volgen of privébezoek ontvangen. Marcel de V. zou zeker 9,4 miljoen euro hebben verdiend aan het afsluiten van de risicovolle rentecontracten voor Vestia. Vorige week vrijdag werd zijn voorarrest geschorst, maar hij blijft verdachte.

De vermeende fraude van Marcel de V. en tussenhandelaar Arjan G. leidt tot een miljardenverlies voor de corporatiesector. Door de lage rente eisten de banken sinds vorig jaar een extra onderpand op de rentecontracten van Vestia. Tijdens de onderhandelingen liep het tekort zelfs even op tot boven de 3 miljard euro.

Met een afkoopsom van 2 miljard euro komt Vestia nog goed weg, volgens demissionair minister Spies (CDA, Binnenlandse Zaken). Als de banken de contracten hadden ontbonden en Vestia failliet was gegaan, zou de schade in de miljarden zijn gelopen. Het vastgoed van Vestia, circa 89.000 woningen met een totale woz-waarde van 11,5 miljard euro, had dan grotendeels verkocht moeten worden. Ook hadden de andere woningcorporaties waarschijnlijk veel meer moeten bijdragen om Vestia’s schulden af te betalen.

De 1,3 miljard die Vestia nu kwijt is, heeft de corporatie al eerder geleend en in onderpand gegeven aan banken. Die leningen moet Vestia in de komende jaren afbetalen met de geplande verkoop van 15.000 woningen en bedrijfsonderdelen.

Van de resterende 700 miljoen euro betaalt Vestia 100 miljoen uit eigen middelen en wordt 600 miljoen euro geleend van de groep banken. Omdat Vestia die 700 miljoen euro eigenlijk niet kan betalen, moeten de andere woningcorporaties verplicht bijspringen. Via een collectieve heffing van het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), de financiële toezichthouder, betalen ze Vestia ‘saneringssteun’. De aflossing en de steun worden uitgesmeerd over tien jaar. Eind volgend jaar beginnen de corporaties pas met aflossen. Corporaties die nu ook in financiële nood zijn, worden dus niet direct getroffen.

Vestia speelde hoog spel bij aanvang van de onderhandelingen op 21 mei. In het kantoor van advocaat Houthoff aan de Amsterdamse Zuidas vroeg Vestia de banken een vermindering van de schuld met eenderde, wat toen neerkwam op ongeveer 700 miljoen euro. Als drukmiddel was het vastgoed één minuut voor de vergadering begon gestald bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw – buiten bereik van de banken.

De gewaagde actie viel slecht bij de banken. Eenderde schuldvermindering was voor hen onbespreekbaar. Toch leveren de banken nu ook wat in. Vestia krijgt een korting van circa 400 miljoen euro, want eigenlijk was de corporatie nog 2,4 miljard euro in plaats van 2 miljard schuldig.

Mogelijk kan dit ‘cadeautje’ nog tientallen miljoenen oplopen. De banken moeten de rentecontracten die ze van Vestia overnemen zelf weer ‘afwikkelen’ of verrekenen. Dit proces kan een paar maanden duren en al die tijd zijn het nu de banken in plaats van Vestia die bloot staan aan het risico van de lage rente.

Ook zal Vestia proberen om meer van de verliezen terug te vorderen. Een van de punten waar de corporatie tijdens de onderhandelingen stevig aan vast heeft gehouden, is de kwestie van aansprakelijkheid. Afgesproken is dat Vestia mag aanklagen, als blijkt dat banken hun zorgplicht jegens Vestia hebben geschonden of als medewerkers zich schuldig hebben gemaakt aan fraude of omkoping. Justitie doet hier nog onderzoek naar.

    • Eppo König